ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Συνωμοσιολογία, απειλές και σφαίρες

sfaires1
pizza1

Το πρωί της περασμένης Κυριακής ο Εντγκαρ Μάντισον Γουέλς αποχαιρέτησε τις δύο κόρες του, επιβιβάστηκε στο ασημένιο του Toyota Prius και οδήγησε έξι ώρες για να φτάσει στην Ουάσιγκτον. Προορισμός του ήταν η πιτσαρία Comet Ping Pong του ομογενούς Τζέιμς Αλεφαντή. Στις 15.03 ακούστηκαν τουλάχιστον τρεις δυνατοί κρότοι. «Είναι μέσα, έχει όπλο!» φώναξαν υπάλληλοι της πιτσαρίας που βγήκαν στον δρόμο τρέχοντας.

Επτά αστυνομικοί παρατάχθηκαν μπροστά από το μαγαζί και άλλοι τρεις απέκλεισαν πιθανές διόδους διαφυγής. Είκοσι λεπτά αργότερα, ο δράστης εμφανίστηκε με τα χέρια σταυρωμένα πίσω από το κεφάλι του. Οι σφαίρες του είχαν καρφωθεί σε έναν τοίχο, μια πόρτα και έναν υπολογιστή. Σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα, όταν οι αστυνομικοί ρώτησαν για το κίνητρό του απάντησε ότι είχε ταξιδέψει μέχρι την πιτσαρία για να διερευνήσει μια διαδικτυακή φήμη.

synomosiologia-apeiles-kai-sfaires0

Τα δικαστικά έγγραφα στα οποία περιγράφεται η επίθεση.

Οπως πολλοί συμπατριώτες του είχε πειστεί, διαβάζοντας ακροδεξιά μπλογκ και παρακολουθώντας συζητήσεις οπαδών και συνεργατών του Ντόναλντ Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ότι στην πιτσαρία του κ. Αλεφαντή λειτουργεί κύκλωμα σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών. Την ψευδή είδηση διακίνησαν και ιστοσελίδες με βάση τους την ΠΓΔΜ. Η θεωρία συνωμοσίας μάλιστα εμφάνιζε το Κόμμα των Δημοκρατικών, την υποψήφια πρόεδρο Χίλαρι Κλίντον και συνεργάτες της ως ηγετικά μέλη του κυκλώματος. Ο 28χρονος Γουέλς είπε ότι οπλίστηκε «για να βοηθήσει τα παιδιά και να τα σώσει».

Ηταν μια επίθεση που δεν ήρθε απροειδοποίητα. Η ψευδής ιστορία είχε διακινηθεί ηλεκτρονικά λίγο καιρό πριν από τις αμερικανικές εκλογές. Τον Νοέμβριο, σε συνεντεύξεις του στους New York Times και στα ραδιόφωνα του NPR και του BBC, ο κ. Αλεφαντής έλεγε ότι δεχόταν διαδικτυακές απειλές και ύβρεις. Μέρα με την ημέρα οι συνωμοσιολόγοι τροφοδοτούσαν με νέα στοιχεία και «αποδείξεις» το σενάριό τους. «Ανακάλυψαν» σε φωτογραφίες θαμώνων που είχαν δειπνήσει στην πιτσαρία με τα παιδιά τους ενδείξεις δράσης κυκλώματος παιδοφιλίας.

Υποστήριξαν ότι βρήκαν κρυφά σύμβολα και ύποπτες κωδικές ονομασίες που αποκάλυπταν το «σκάνδαλο». Επιτέθηκαν διαδικτυακά και σε γειτονικά καταστήματα, λέγοντας ότι συνεργάζονται με την πιτσαρία και επικοινωνούν με ένα κρυφό δίκτυο σηράγγων. Ακόμη και το όνομα του ιδιοκτήτη θεώρησαν ότι δεν είναι αθώο: σύμφωνα με μια διαδεδομένη άποψη μεταξύ των συνωμοσιολόγων το James Alefantis παραπέμπει στο… J’ aime les enfants, που στα γαλλικά σημαίνει «αγαπάω τα παιδιά».

Στο στόχαστρο

Η πιτσαρία μπήκε στο στόχαστρο αφού τα WikiLeaks έδωσαν στη δημοσιότητα τα email του επικεφαλής της προεκλογικής εκστρατείας της Κλίντον, Τζον Ποντέστα. Σε κάποια από αυτά, τουλάχιστον από το 2008 ο Ποντέστα συζητάει με τον Αλεφαντή την πιθανότητα διοργάνωσης μιας εκδήλωσης στην πιτσαρία για δωρητές του Δημοκρατικού Κόμματος.

Οι πρόγονοι του κ. Αλεφαντή μετανάστευσαν στις ΗΠΑ από την Ελλάδα. Το 2006, σε ηλικία 32 ετών τότε, άνοιξε την πιτσαρία Comet Ping Pong στην Ουάσιγκτον. Στον ίδιο δρόμο διατηρεί ένα ακόμη εστιατόριο. Οι συνωμοσιολόγοι του Διαδικτύου προσπάθησαν να ξετρυπώσουν οποιαδήποτε πληροφορία μπορούσαν για τον ίδιο, ψάχνοντας στις σελίδες του στο Facebook και στο Instagram. Κάποιοι μάλιστα συνέθεσαν μέχρι και το γενεαλογικό του δέντρο φτάνοντας τέσσερις γενιές πίσω.

Με διαδοχικές συνεντεύξεις του σε τοπικά και διεθνή ΜΜΕ ο κ. Αλεφαντής προσπαθούσε να αντικρούσει τις ανυπόστατες κατηγορίες. Σε βίντεο που έχουν αναρτηθεί στο YouTube φαίνεται να συνομιλεί φιλικά με διαδηλωτές έξω από την πιτσαρία και να τους προσκαλεί μέσα για να αποδείξει ότι δεν κρύβει ούτε εκμεταλλεύεται παιδιά σε κάποιο υπόγειο. Μετά την επίθεση του ενόπλου όμως περιορίστηκε σε μια λακωνική ανακοίνωση στα ΜΜΕ, έκλεισε την πιτσαρία για μερικές ημέρες και δεν απάντησε στα αιτήματα της «Κ» για συνέντευξη.

«Ο,τι συνέβη σήμερα δείχνει ότι η διάδοση ψευδών θεωριών συνωμοσίας έχει συνέπειες», είπε την περασμένη Κυριακή μετά τους πυροβολισμούς.

synomosiologia-apeiles-kai-sfaires2

Ο Εντγκαρ Μάντισον Γουέλς παραδίνεται μετά την επίθεση στην πιτσαρία.

Η ιστορία του κ. Αλεφαντή μπορεί να έχει θορυβήσει τις τελευταίες ημέρες τις ΗΠΑ, αλλά ως γεγονός ξεπερνάει τα όρια της χώρας. Δείχνει πώς στην εποχή της κυριαρχίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της παραπληροφόρησης ακόμη και η πιο τοξική πληροφορία μπορεί να βρει αποδέκτες. Υπέρμαχος της συγκεκριμένης θεωρίας που ονομάστηκε «Pizzagate» ήταν και σύμβουλος της ομάδας του Τραμπ. Με αναρτήσεις του στο Twitter ο Μάικλ Φλιν τζούνιορ υποστήριζε με θέρμη τη ψευδή είδηση ακόμη και μετά τους πυροβολισμούς.

Μια εμμονή που τελικά του στοίχισε τη θέση του.

Διαψεύσεις και υποστήριξη

Παρά τις διαψεύσεις μεγάλων ΜΜΕ το «Pizzagate» δεν φάνηκε να πλήττεται. Μέχρι και σήμερα τα ψεύδη ανακυκλώνονται στο Διαδίκτυο. «Οι δημοσιογράφοι, κυβερνητικά στελέχη, αλλά και διανοούμενοι οφείλουν να αποδομούν αυτές τις θεωρίες χρησιμοποιώντας λέξεις όπως “ψέμα”, “λάθος”, “απάτη”», αναφέρει σε email του προς την «Κ» ο καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ, Μάικλ Λιντς, που έχει ερευνήσει το θέμα της διάδοσης ψευδών ειδήσεων στο Ιντερνετ.

«Οι περισσότεροι άνθρωποι ζουν σε μια προστατευτική γυάλα πληροφόρησης, βλέποντας και ακούγοντας μόνο εκείνες τις ειδήσεις που ενισχύουν τις ήδη σχηματισμένες απόψεις τους», συμπληρώνει και τονίζει ότι αυτοί οι άνθρωποι θεωρούν ότι είναι οι μοναδικοί κοινωνοί της αλήθειας. Τις τελευταίες ημέρες, πάντως, ο κ. Αλεφαντής δεν έμεινε μόνος απέναντι στους συνωμοσιολόγους. Φίλοι του, γείτονες, αλλά και άγνωστοι συγκεντρώθηκαν έξω από το μαγαζί για να του συμπαρασταθούν.