ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Το σταυροδρόμι που διχάζει

Αν οι βυζαντινές αρχαιότητες ήταν αιτία διχασμού, τι θα είναι οι ελληνιστικές;

to-stayrodromi-poy-dichazei-561411268

«Αυτός ο δρόμος είναι το τελευταίο σωζόμενο κομμάτι που κάποτε συνέδεε την Ανατολή με τη Δύση. Αυτό πάμε σήμερα να μετακινήσουμε από τη θέση του; Είναι μια προσβολή σε μια ολόκληρη πολιτιστική παράδοση πολλών χιλιετιών που έβλεπε τη Θεσσαλονίκη ως έναν κόμβο ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση. Αυτές οι αρχαιότητες δεν έχουν μόνο σημασία για την πόλη της Θεσσαλονίκης αλλά γενικότερα για την Ευρώπη». 

Ο γνωστός ιστορικός και αρχαιολόγος Αγγελος Χανιώτης μιλώντας με τον διευθυντή της «Καθημερινής» Αλέξη Παπαχελά στο κυριακάτικο podcast της ηλεκτρονικής «Κ» επανέλαβε τη θέση του για τη σημασία και την τύχη των αρχαιοτήτων που διχάζουν πολιτικούς και επιστήμονες στον σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης.

Ο ρωμαϊκός δρόμος, η Μέση Οδός, που ανακαλύφθηκε κάτω από την επιφάνεια της σύγχρονης Εγνατίας Οδού, ήταν ένα σταυροδρόμι που οδηγούσε στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, το οποίο σήμερα αντί να ενώνει έχει χωρίσει όλους τους εμπλεκομένους. 

Για τον καθηγητή στο Ινστιτούτο Προηγμένων Μελετών του Πανεπιστημίου Πρίνστον το ζήτημα δεν είναι αν οι αρχαιότητες θα μείνουν ή θα αποσπαστούν από τα έγκατα του σταθμού για να ολοκληρωθεί η κατασκευή του, αλλά η επόμενη μέρα μετά την απόσπασή τους. «Αυτό που με ανησυχεί είναι ότι άπαξ και μεταφερθούν αλλού θα αρχίσουν οι προφάσεις για να ξαναμπούν και φοβάμαι ότι δεν θα επανέλθουν και γι’ αυτό αντιδρώ».

Ο κ. Χανιώτης ήταν ανάμεσα στους ακαδημαϊκούς που εξέφρασαν τους φόβους τους για την απόσπαση των αρχαιοτήτων με επιστολή που απέστειλαν πρόσφατα στον πρωθυπουργό. 

Η ομάδα των ακαδημαϊκών, ανάμεσα στους οποίους συγκαταλέγονται οι επιφανείς Ρόντρικ Μπίτον, Πολ Κάρτλιτζ, Τζον Ντάφι, Τζούντιθ Χέριν, Μαρκ Μαζάουερ, Αλέξανδρος Νεχαμάς, ζητούσε την παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη προκειμένου να αλλάξει (ξανά) το σχέδιο κατασκευής του σταθμού και οι αρχαιότητες να παραμείνουν στη θέση τους. Ολα αυτά είναι λίγο ή πολύ γνωστά σε όσους παρακολουθούν την υπόθεση του σταθμού Βενιζέλου και την πολιτική κόντρα που ξεσπάει κάθε φορά που το θέμα επανέρχεται στην επικαιρότητα. 

Αυτό όμως που παραμένει άγνωστο είναι πώς ακριβώς θα προχωρήσει το έργο του σταθμού, το οποίο παραμένει «παγωμένο» μέχρι να καθαρογραφεί η απόφαση του ΣτΕ που, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει απορρίψει τις προσφυγές πολιτών που ήθελαν να μπλοκάρουν την απόσπαση. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν προλαβαίνουν οι μηχανικοί να βγάλουν και να ξαναβάλουν τις αρχαιότητες –για να το πούμε απλά– στη θέση τους μέχρι το 2023, αλλά τι θα κάνουν (μηχανικοί και αρχαιολόγοι) όταν σκάψουν και αποκαλύψουν μια άλλη Θεσσαλονίκη. Ποια θα είναι αυτή; «Η ελληνιστική», απαντά ο καθηγητής.