ΑΤΖΕΝΤΑ

Ματιές στον κόσμο

Ματιές στον κόσμο

Φρανς Χαλς, ιδανικός μάστορας της προσωπογραφίας

Μια έκθεση που θα συγκινήσει ένα ευρύτερο κοινό είναι η εναρκτήρια για το φθινόπωρο έκθεση της Συλλογής Γουάλας (The Wallace Collection) στο Λονδίνο, που θα είναι αφιερωμένη στον μεγάλο προσωπογράφο Φρανς Χαλς (1582-1666). Με έναρξη στις 22 Σεπτεμβρίου, η έκθεση συγκεντρώνει έργα από μουσεία της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής. Επικεντρώνεται στα ανδρικά πορτρέτα του μεγάλου Ολλανδού ζωγράφου της «χρυσής εποχής» και παρακολουθεί τη μακρά εξέλιξη του Φρανς Χαλς από τη δεκαετία του 1610 έως το τέλος της ζωής του, το 1666, σε βαθιά γεράματα για τα δεδομένα της εποχής (84 ετών). Με τίτλο «Το ανδρικό πορτρέτο», η έκθεση επιχειρεί να καταδείξει τον τρόπο με τον οποίο ο Φρανς Χαλς προχώρησε την τέχνη της προσωπογραφίας παίζοντας με τη γλώσσα του σώματος και τον φωτισμό (έχει ενδιαφέρον ότι είχε βάλει πολλά μοντέλα του να καθίσουν ανάποδα στην καρέκλα). Στις πρόσφατες εκθέσεις έργων του Χαλς εκτός Ολλανδίας συγκαταλέγονται η έκθεση στο Μουσείο Καλών Τεχνών των Βρυξελλών (2019), στο Μουσείο του Τολέδο (2018), στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης (2011) και πολλές ακόμη φυσικά, αλλά η νέα έκθεση στο Λονδίνο με τόλμη εστιάζει στις μεταβολές που επέφερε ο Χαλς στην ιδέα του ατόμου. Συμπλέει με τον «χρυσό αιώνα» των Κάτω Χωρών και είναι σύγχρονος της ίδρυσης της Ολλανδικής Δημοκρατίας (1588) στη διάρκεια μιας περιόδου χειραφέτησης της ολλανδικής εθνικής ιδέας μέσα από διεργασίες ταχείας παγκοσμιοποίησης, γεωγραφικής εξάπλωσης και νέου πλούτου. Συνδεδεμένος διά βίου με την πόλη του Χάαρλεμ, καθολικός στο δόγμα, με έντονη προσωπική ζωή, πολύτεκνος, πιθανώς σπάταλος καθώς είχε χρέη και εξαρχής πολυτεχνίτης στον χώρο της τέχνης (ξεκίνησε ως συντηρητής), ο Φρανς Χαλς αναδείχθηκε σε μείζονα ζωγράφο σε μια περίοδο αναγέννησης της ζωγραφικής. Συνέβαλε αποφασιστικά στην εξέλιξη του πορτρέτου αλλά και της ιδέας γύρω από την προσωπογραφία κατά τρόπο διαφορετικό από την πρακτική και το γούστο του Ρέμπραντ ή του Βελάσκεθ στην Ισπανία. Ο Φρανς Χαλς επιζητούσε το φως της ημέρας, έπαιζε με τον φωτισμό και χαλάρωνε τα μοντέλα του, τα οποία προκειμένου να αποκτήσουν το πολυπόθητο πορτρέτο τους ήταν υποχρεωμένα να παίξουν με τους όρους του ζωγράφου. Να μεταβούν δηλαδή οι ίδιοι στο ατελιέ του στο Χάαρλεμ, καθώς ο ίδιος ουδέποτε το εγκατέλειπε, όσο πλούσιος και ισχυρός και αν ήταν ο πελάτης του εν αντιθέσει με την επικρατούσα πρακτική άλλων κορυφαίων ζωγράφων. Ο Χαλς, όπως και οι λοιποί της «χρυσής» περιόδου, είχε μεγάλη ζήτηση και για διπλά πορτρέτα γάμου, τα περισσότερα από τα οποία διασώζονται μεμονωμένα. 

ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ
Στο Μουσείο Καλών Τεχνών

Ματιές στον κόσμο-1
Φωτ. MFAB

«Τα πάντα στο χαρτί», θα μπορούσε να ονομάσει κανείς την έκθεση στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Βουδαπέστης, που γιορτάζει τα 150 χρόνια της Συλλογής Σχεδίων, καθώς και την επαναλειτουργία του. Η Συλλογή Σχεδίων είναι σπουδαία και περιλαμβάνει έργα όλων των μεγάλων δασκάλων, από τον Λεονάρντο ντα Βίντσι έως τον Τουλούζ Λοτρέκ. Ο πυρήνας της συλλογής προέρχεται από τη συλλογή Εστερχάζι, που περιήλθε στην κυριότητα του μουσείου το 1871.

ΒΕΝΕΤΙΑ
Ανις Καπούρ

Ματιές στον κόσμο-2
Φωτ. ART NEWSPAPER

Το Ιδρυμα του Ανις Καπούρ, του διά-σημου Βρετανοϊνδού γλύπτη, έχει αναλάβει τη μεταμόρφωση ενός βενετσιάνικου παλάτσο προκειμένου να το καταστήσει έδρα των εγκαταστάσεών του, εκθεσιακό χώρο, καλλιτεχνικό εργαστήρι και χώρο μόνιμης έκθεσης. Είναι το Παλάτσο Πριούλι Μανφρίν, που ανεγέρθηκε τον 16ο αιώνα αλλά πήρε την τελική μορφή του τον 17ο αιώνα. Αρχικά αποτέλεσε την κατοικία της αριστοκρατικής οικογενείας Πριούλι και αργότερα ήταν στέγη συλλογής έργων τέχνης.

ΕΚΔΟΣΗ
Ιαπωνία 1900

Ματιές στον κόσμο-3
Φωτ. TASCHEN

Νέος τίτλος στη σειρά για τον κόσμο του 1900 από τις εκδόσεις Taschen είναι ο πλούσια εικονογραφημένος τόμος αφιερωμένος στην Ιαπωνία του χθες. Πανόραμα ενός νοσταλγικού κόσμου, το βιβλίο περικλείει σε 568 σελίδες (τιμή 150 ευρώ) σπάνιας αισθητικής εικόνες μιας χώρας στο μεταίχμιο της παράδοσης και της νέας εποχής. Ο Σεμπάστιαν Ντόμπσον και η Σαμπίν Αρκέ μάς οδηγούν στην Ιαπωνία που γεννήθηκε μετά το 1868, όταν η χώρα άνοιξε τις πύλες της στον έξω κόσμο.

ΧΟΝΓΚ ΚΟΝΓΚ
Σαμ Τζίλιαμ

Ματιές στον κόσμο-4
Φωτ. PACE

Ο βετεράνος, αλλά πάντα δραστήριος, 88χρονος Αφροαμερικανός καλλιτέχνης Σαμ Τζίλιαμ, ονομαστός εκπρόσωπος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού καθώς και της λυρικής αφαίρεσης από τη δεκαετία του ’60 και μετά, παρουσιάζει νέα σειρά εμπνευσμένων δημιουργιών του στο Χονγκ Κονγκ, στο εκεί παράρτημα του διεθνούς δικτύου της φημισμένης γκαλερί Pace. Κοινωνικός ακτιβιστής και λάτρης της τζαζ, ο Τζίλιαμ είναι μια δυναμική προσωπικότητα με έργα γεμάτα φρεσκάδα.

ΒΗΡΥΤΟΣ
Ανοιξε το Εθνικό Μουσείο

Ματιές στον κόσμο-5
Φωτ. JAMES GALLACHER

Ενα χρόνο μετά την καταστροφική έκρηξη στη Βηρυτό, το Εθνικό Μουσείο του Λιβάνου άνοιξε πάλι για το κοινό. Το κτίριο που είχε υποστεί σημαντικές ζημιές αποκαταστάθηκε χάρη στη συνεργασία ειδικών από το Λούβρο με συναδέλφους τους στον Λίβανο. Η έκρηξη είχε καταστρέψει τα συστήματα ασφαλείας καθώς και τα τζάμια, αφήνοντας έκθετα όλα τα έργα των συλλογών. Το Λούβρο έχει αποστείλει ειδικά κλιμάκια και σε άλλα σημεία πολιτιστικής κληρονομιάς του Λιβάνου.