ΑΤΖΕΝΤΑ

Ενα like για τον Οδυσσέα

ena-like-gia-ton-odyssea

Πριν από τρία χρόνια ο Θοδωρής Γκόνης μάς θύμισε ότι ο λόγος του πρώτου μας νομπελίστα, του Γιώργου Σεφέρη, είναι στήριγμα σε μια εποχή απελπισίας. Τότε οι παραστάσεις που ετοίμασε για το Φεστιβάλ Φιλίππων στην Καβάλα έφτασαν ακόμη και σε ταράτσες, παρατημένες αποθήκες και οικόπεδα.

Το φετινό φεστιβάλ, που ξεκινάει από τις 10 Ιουλίου, είναι αφιερωμένο στην «Οδύσσεια» του Ομήρου – στην τέχνη της επιβίωσης, όπως λέει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ και βέβαια του ΔΗΠΕΘΕ της πόλης.

Αυτή τη φορά οι δράσεις φτάνουν στις αμμουδιές, στα λιμανάκια, στον παλιό ταρσανά, μέχρι τον προαύλιο χώρο του ιστορικού 7ου Δημοτικού Σχολείου, δίπλα στον Φάρο. «Αλλωστε η ίδια η πόλη φτιάχνει σκηνές με τους κόλπους και τα βραχάκια της». Οι εκπλήξεις είναι πολλές για το κοινό το οποίο θα ακούσει την «Οδύσσεια» στην ποντιακή διάλεκτο, στο αρχαίο θέατρο, από τον ηθοποιό Γιώργο Κοτανίδη, στη μετάφραση μάλιστα του πατέρα του, Παύλου Κοτανίδη, έργο τιτάνιο, που ολοκλήρωσε τη δεκαετία του ’80 (εκδόσεις Κάκτος).

Η παραγγελία στον ποιητή Κωνσταντίνο Παπαχαράλαμπο, που έρχεται από το Λονδίνο όπου ζει από το 2010 και εργάζεται ως τοπογράφος ανάπτυξης ακινήτων, ιντριγκάρει το κοινό με τον προβοκατόρικο τίτλο της: «Οδυσσέα, κάνε μου like». Μια εναλλακτική περφόρμανς σε μια αναζήτηση του Οδυσσέα στη σημερινή εποχή των social media.

Ο Θ. Γκόνης σκηνοθετεί στο Καρνάγιο την παράσταση «Ο Οδυσσέας ποιητής και ραψωδός» με τον Αρη Λεμπεσόπουλο. Εκεί θα δούμε το «Βάρδα Μπένε», μια ιστορία για τα ψαροκάικα της Καβάλας που χάνονται, ενώ στον Λιμενοβραχίονα θα ακουστεί το καινούργιο έργο του Θεόδωρου Γρηγοριάδη, «The Golden Odyssey».

Πώς να πιστέψεις ότι όλα αυτά δεν είναι μέρος ενός μελετημένου σχεδιασμού; «Δεν λειτουργώ με σχέδια», λέει στην «Κ» ο Θοδωρής Γκόνης. «Εχω τη συμπεριφορά σκύλου, ο οποίος στις βόλτες του πάντα κάτι ξετρυπώνει πίσω από τους θάμνους. Πέρυσι διάβαζα την “Οδύσσεια” χωρίς να έχω αποφασίσει τι θα κάνω το φετινό καλοκαίρι. Ξεκλείδωνα πράγματα, καταλάβαινα την αλληγορία αυτού του μεγάλου ποιήματος των 12.100 στίχων, κυρίως συνειδητοποιούσα πόσο επιπόλαια διάβασα την “Οδύσσεια” στο παρελθόν». Δεν αρνείται πως τον επηρέασε η εποχή, όσα βιώνει η χώρα, οι προσωπικές και κοινωνικές αγωνίες. «Μου άρεσε που όλες τις δυσκολίες του βίου του τις έλεγε σαν ένα μεγάλο τραγούδι. Ουσιαστικά η Κίρκη, οι Λωτοφάγοι, ο Αίολος, η Καλυψώ είναι οι δυσκολίες όλων μας. Ο Οδυσσέας δεν είναι ένας άνθρωπος της περιπέτειας. Θέλει να επιστρέψει στην πατρίδα του, στον εαυτό του».

Επιστροφή στην Ιθάκη

Ενδιαφέρουσα είναι και η παράσταση που ετοιμάζουν τα «Καλογεράκια», τα δίδυμα από την Κρήτη, ο Μιχάλης και ο Παντελής Καλογεράκης, με αφορμή τη μετάφραση της «Οδύσσειας» στο κρητικό ιδίωμα από τον Γεώργιο Ψυχουντάκη. Επειτα, είναι και οι παραστάσεις του ΚΘΒΕ, του Εθνικού κ.ά. Δέκα χρόνια καλλιτεχνικός διευθυντής, ο Θοδωρής Γκόνης λέει πως σιγά σιγά «πρέπει να σκεφτώ την επιστροφή μου στην Ιθάκη». Οχι στο Ναύπλιο, την πόλη που μεγάλωσε, αλλά την Αθήνα. Πολυπράγμων καθώς είναι, τον απασχολούν πολλά.

Μετά την ομιλία του, «Ο Οδυσσέας, ο νόστος και η τέχνης της επιβίωσης» στο Μπρούκλιν, σειρά έχει το Πανεπιστήμιο Γέιλ το φθινόπωρο: «Η “Οδύσσεια” με αμερικανικές ερωτήσεις».

Σκηνοθέτης, ποιητής, ηθοποιός αλλά και στιχουργός, μας χάρισε από τα τέλη της δεκαετίας του ’80, που ξεκίνησε με τον Νίκο Ξυδάκη, εξαιρετικούς στίχους στο «Κάιρο – Ναύπλιο – Χαρτούμ», «Το μέλι των γκρεμών», το «Ακρωτήριο Ταίναρον» κ.ά. Το τραγούδι «Τα δεύτερα», που ακούγεται ήδη, είναι ένα από τα καινούργια του που θα κυκλοφορήσουν από το Ogdoo Music Group, στον δίσκο «Τα δεύτερα, γιατί κουράστηκαν τα πρώτα», σε μουσική του Φώτη Σιώτα (Ιουλία Καραπατάκη, Δήμητρα Γαλάνη, Σωκράτης Μάλαμας).

Ταυτόχρονα ετοιμάζει συνεργασία με τον Χρήστο Θεοδώρου στη «Μικρή Αρκτο» ενώ η συνεργασία με τον Σταύρο Ξαρχάκο που αποτυπώθηκε στις «7 ελεγείες και σάτιρες» με τρία τραγούδια και το συγκινητικό «Για ποιαν Ιθάκη μου μιλάς», που τραγουδάει συγκλονιστικά ο ίδιος ο συνθέτης, θα έχει συνέχεια.