ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Το ΕΜΣΤ βρίσκει τα «Ρούχα» του

ta-roukha_photo-by-katerina-paraskeva-3

Είχαμε να λάβουμε νέα του ΕΜΣΤ από τις αρχές Ιουλίου, από την παράσταση-performance «No man is an island entire of itself» της Αργυρώς Χιώτη (ομάδα Vasistas). Η παραγωγή πρωτοπαρουσιάστηκε διαδικτυακά τον Μάιο και στη συνέχεια ζωντανά, στο κτίριο του μουσείου, επί πέντε ημέρες. Το καλοκαίρι πέρασε χωρίς προγραμματισμένη περιοδική έκθεση· το κοινό, βεβαίως, μπορεί να επισκεφθεί τη μόνιμη συλλογή ακολουθώντας το πρωτόκολλο των υγειονομικών μέτρων. Ετσι, οι τέσσερις δράσεις που προαναγγέλθηκαν πρόσφατα και αποτελούν τη συμμετοχή του ΕΜΣΤ στον θεσμό του ΥΠΠΟ «Ολη η Ελλάδα, ένας πολιτισμός» ελπίζουμε ότι προοιωνίζουν ένα πιο δυναμικό φθινόπωρο για το μουσείο.

Η πρόσκληση του υπουργείου για πολιτιστικές δράσεις μέσα σε αρχαιολογικούς χώρους αποτελεί μια ενδιαφέρουσα πρόταση για να ξαναδεί κανείς δημιουργικά το μακρινό παρελθόν της χώρας και τους τρόπους που «επικοινωνεί» με το σήμερα. Σε αυτό το πλαίσιο, η πρώτη από τις δύο εκδηλώσεις του ΕΜΣΤ, με τίτλο «Ρούχα», πραγματοποιεί απολύτως τον σκοπό της.

Ο εμπνευστής και δημιουργός της, Ευθύμης Θέου, είναι αρχαιολόγος –εργάζεται στην ανασκαφή του Πανεπιστημίου Κρήτης στη Γαύδο– και παράλληλα ηθοποιός. Στα «Ρούχα», «σκηνοθετεί τον εαυτό του σε ένα υβριδικό θεατρικό είδος, στο οποίο τα όρια μεταξύ αρχαιολογικής διάλεξης και προσωπικού μονολόγου ηθελημένα συγχέονται», μας λέει η συντονίστρια της παραγωγής για το ΕΜΣΤ, η ιστορικός τέχνης Αννα Μυκονιάτη. Επίσης, η παράσταση εμπλουτίζεται από πρωτότυπο ερευνητικό υλικό, όπως συμβαίνει συχνά στο θέατρο της πραγματικότητας.

to-emst-vriskei-ta-roycha-toy0

Η σημασία των ενδυμάτων

Με αφετηρία μια ομάδα προϊστορικών αγνύθων (πήλινα εξαρτήματα αργαλειών), τα «Ρούχα» εξετάζουν τη διαχρονική σημασία των ενδυμάτων. «Χρησιμοποιούνται και προσεγγίζονται ως μέσο προσωπικής έκφρασης, στοιχείο ταυτότητας, προϊόν παραγωγικής διαδικασίας, εργαλείο κοινωνικής συναναστροφής, ανθρώπινο κατάλοιπο αλλά και καταλύτης της μνήμης», σχολιάζει η κ. Μυκονιάτη. Βαφτιστικά, σχολικά, νυφικά, νυχτικά, στρατιωτικές στολές και επίσημα ενδύματα, όλα παίζουν τον ρόλο τους. «Τα θραύσματα των αντικειμένων-ευρημάτων, των λογοτεχνικών αποσπασμάτων, των βιωμάτων αλλά και της έρευνας, επιστημονικής και λαογραφικής, γεννούν ένα θεατρικό έργο στο οποίο ο λόγος, ο ήχος και η πρωτότυπη μουσική σύνθεση συμπράττουν εξίσου», μας λέει η ιστορικός τέχνης.

Η παράσταση αντλεί τα υλικά της από αρχαιολογικά ευρήματα γύρω από την υφαντική και το ένδυμα, και συγκεκριμένα από αυτά που ήρθαν στο φως στην αρχαιολογική θέση «Κοίμηση», την οποία ανασκάπτουν από το 2014 το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο Κρήτης και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων στη Θηρασία. Πρόκειται για έναν οικισμό της 3ης και πρώιμης 2ης χιλιετίας π.Χ., μέρος του οποίου κατακρημνίστηκε κατά τη μινωική ηφαιστειακή έκρηξη.

Κατά την προετοιμασία της παράστασης η δημιουργική ομάδα επισκέφθηκε τη Θηρασία κι έκανε συνεντεύξεις με τους αρχαιολόγους και τους κατοίκους της περιοχής. Επίσης συμμετείχε στην ανασκαφή, παρατήρησε και κατέγραψε τις τοπικές συνήθειες ένδυσης και στη συνέχεια μετασχημάτισε αυτό το πλούσιο υλικό σε κάτι νέο. Τμήματα των συνεντεύξεων αλλά και επιστημονικές πληροφορίες, όπως και αποσπάσματα προφορικής ιστορίας, ακούγονται στην παράσταση. Ο ρυθμικός λόγος του αφηγητή-performer έχει χωριστεί σε πέντε μέρη, και στα «ιντερμέδια», όπως τα ονομάζει η κ. Μυκονιάτη, η θεατρική σύνθεση εμπλουτίζεται με συνομιλίες που συμβαίνουν επί σκηνής με την αρχαιολόγο Ιριδα Τζαχίλη, η οποία έχει συμμετάσχει στο ερευνητικό πρόγραμμα της προϊστορικής Θηρασίας.

«Laurium»

to-emst-vriskei-ta-roycha-toy1
Το έργο «Laurium» είναι ζωντανό σκηνικό ντοκιμαντέρ για την ιστορία του Λαυρίου που θα παρουσιαστεί στην αυλή του Αρχαιολογικού Μουσείου Λαυρίου.

Η δεύτερη προγραμματισμένη δράση είναι η παράσταση «Laurium» (Λαούριουμ) που θα παρουσιαστεί στην αυλή του Αρχαιολογικού Μουσείου Λαυρίου. Η σκηνοθέτις Αργυρώ Χιώτη, που είναι θρέμμα αυτής της πόλης, θα ξετυλίξει μέσω ενός σκηνικού ντοκιμαντέρ την ιστορία του Λαυρίου, με αποσπάσματα από διηγήματα και προσωπικές μαρτυρίες, αφηγήσεις από επιλεγμένα γεγονότα, ρεμπέτικα και άλλα παλιά τραγούδια, αναζητώντας με αυτόν τον τρόπο το στίγμα του τόπου σήμερα αλλά και την προσωπική σχέση του καθενός με αυτόν.

Το «Laurium» θα επιχειρήσει επίσης μια ποιητική ιστορική προσέγγιση των μεταλλείων του Λαυρίου, από την αρχαιότητα έως σήμερα, και της βιομηχανικής δραστηριότητας του τόπου, με σκοπό να αποτυπώσει τις αντιθέσεις που διαμόρφωσαν την κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική ζωή του. Οπως μας λέει η Αννα Μυκονιάτη, που συντονίζει και αυτή την παραγωγή, υπάρχει η επιθυμία να παίξει στην παράσταση και η φιλαρμονική ορχήστρα του Λαυρίου, αλλά προς το παρόν αναζητείται ο τρόπος που θα γίνει αυτό σύμφωνα με τα μέτρα υγειονομικής προστασίας.

Τα «Ρούχα» παρουσιάζονται στις 29/8, στον αρχαιολογικό χώρο του Λυκείου Αριστοτέλους, στις 7 μ.μ. Η προκράτηση είναι απαραίτητη. Υποχρεωτική η χρήση μάσκας. Το ίδιο ισχύει και για την παράσταση «Laurium» (4/9).