ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Οταν η Ελλάδα πίστευε στο αύριο

otan-i-ellada-pisteye-sto-ayrio-2105826

Σε μια εποχή που γίνεται τόσος λόγος καθημερινά για ανάπτυξη και αναζήτηση υγιών δυνάμεων, πέντε άγνωστα τεκμήρια της ελληνικής κινηματογραφίας αποκαλύπτουν πώς ήταν οι βιομηχανίες της χώρας τον 20ό αιώνα και πώς κατάφεραν να ακμάσουν. Ολα αυτά, μέσα από τον φακό των αδελφών Γαζιάδη, των πρωτοπόρων κινηματογραφιστών που γύρισαν δεκάδες φιλμ απεικονίζοντας την οικονομική και βιομηχανική ανάπτυξη της Ελλάδας από τα μέσα της δεκαετίας του 1920 έως τις αρχές της δεκαετίας του 1970. Σε μια εποχή που το ελληνικό σινεμά προσπαθούσε να ακολουθήσει τα κινηματογραφικά πρότυπα της Ευρώπης και της Αμερικής, στα μέτρα του φυσικά, οι πρώτες εταιρείες γυρίζουν ταινίες σαν την «Γκόλφω» (1914) σε σκηνοθεσία του Κώστα Μπαχατόρη (Μπακατόρη) ή την «Αστέρω» (1929) των αδελφών Γαζιάδη. Ομως είναι και η εποχή που τα αδέρφια ιδρυτές της πρώτης ελληνικής εταιρείας παραγωγής DAG-Film Co (ΝΤΑΓΚ Φιλμ Α.Ε. ) ασχολούνται και με το βιομηχανικό ντοκιμαντέρ.

Η αναπαράσταση της βιομηχανίας στη μεγάλη οθόνη έχει πάρει διαφορετικές μορφές: στρατευμένες ταινίες και λαϊκές κωμωδίες, λαϊκά μελοδράματα και κινηματογραφικά τεκμήρια. Οπερατέρ και παραγωγοί ασχολούνται με αυτή την κατηγορία, το «βιομηχανικό ντοκιμαντέρ», συνήθως κατά ανάθεση θεσμικών φορέων. Τη βιομηχανική ανάπτυξη στη μεταπολεμική κυρίως Ελλάδα και τη σχέση της κοινωνίας με τη βιομηχανία της εποχής θα παρακολουθήσει το κοινό την Πέμπτη το απόγευμα στο Ιστορικό Αρχείο του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ) στον Ταύρο, στο πλαίσιο του εορτασμού του 2015 ως Ετους Βιομηχανικής και Τεχνολογικής Κληρονομιάς. Μια προσπάθεια του Ιστορικού Αρχείου για την ενίσχυση της μελέτης και προβολής του είδους, ως πηγή για την ιστορία της ελληνικής βιομηχανίας και της οικονομίας της χώρας τον 20ό αιώνα.

Τα άγνωστα τεκμήρια που φέρουν την υπογραφή των αδελφών Γαζιάδη θα προβληθούν, επιστημονικά σχολιασμένα, κατά τη διάρκεια αφιερώματος που διοργανώνεται με τη σύμπραξη του Βιομηχανικού Μουσείου Φωταερίου, του Ιστορικού Αρχείου του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς και του Αρχείου της ΕΡΤ Α.Ε., ενώ αρχειακό υλικό από τις συλλογές του Ι.Α. ΠΙΟΠ, συναφές με την παραγωγή των τεκμηρίων, συμπληρώνει και τεκμηριώνει την όλη δράση.

Πρωτοπόροι κινηματογραφιστές, οι αδελφοί Γαζιάδη μπορεί να έγιναν γνωστοί από τις πρώτες επιτυχημένες ελληνικές ταινίες μυθοπλασίας και «φουστανέλας», γύρισαν όμως δεκάδες άλλες που απεικονίζουν την εκβιομηχάνιση της χώρας. Το λιμάνι του Πειραιά, τα ναυπηγεία του Σκαραμαγκά, της Ελευσίνας, η βιομηχανία γάλακτος, το εργοστάσιο φωταερίου κ.ά. είναι ορισμένα απ’ όσα κατέγραψε ο φακός τους.

Ο Κωνσταντινουπολίτης πατέρας τους, «φωτογράφος της βασιλικής οικογενείας» στα τέλη του 19ου αι., ασχολήθηκε με τη διαφημιστική φωτογράφηση για τοπικές και διεθνείς εκθέσεις και εξειδικεύτηκε στην αποτύπωση εργοστασίων, επιχειρήσεων και προϊόντων. Εγκαινίασε, έτσι, μια οικογενειακή επιχείρηση που, στη δεύτερη γενιά, πέρασε στη νέα τέχνη, του κινηματογράφου, ύστερα από αντίστοιχες σπουδές στη Γερμανία και πρώτες επαγγελματικές εμπειρίες από την κινηματογράφηση της γερμανικής βαριάς βιομηχανίας, την παραγωγή επικαίρων και συμβόλαια κινηματογράφησης της μικρασιατικής εκστρατείας. Στον Μεσοπόλεμο, η DAG Films, σύμφωνα με έρευνα του ιστορικού Μανώλη Αρκολάκη, γύρισε περισσότερες από 20 βιομηχανικές ταινίες, δεκάδες τουριστικές-εκπαιδευτικές και περί τα 100 ζουρνάλ! Μια πρακτική που ακολούθησαν πολλοί κινηματογραφικοί οίκοι της εποχής για την επιβίωσή τους, αναλαμβάνοντας σχετικά συμβόλαια με κρατικούς οργανισμούς και μεγάλες επιχειρήσεις, αντίστοιχα με τις σημερινές βιντεοσκοπήσεις. Αναθέσεις, από οργανισμούς όπως η Ελληνική Τράπεζα Βιομηχανικής Αναπτύξεως και η Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος. Στην πρώτη, μάλιστα, είχε ανατεθεί από νωρίς και η προετοιμασία για την ένταξη της χώρας στην Κοινή Αγορά, αλλά και μέρος της προσπάθειας για τη δημιουργία «πνεύματος αναπτυξιακής συνειδήσεως, τόσο μεταξύ των φορέων της ιδιωτικής και κρατικής δραστηριότητας» όσο και στα ευρύτερα λαϊκά στρώματα, κάνοντας χρήση όλων των μέσων, μεταξύ των οποίων ντοκιμαντέρ από τη δραστηριότητά της.

​​Η είσοδος θα είναι ελεύθερη για το κοινό. Απαραίτητη η κράτηση θέσεων στο τηλ.: 210-3418011.