ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ευκαιρία και πρόκληση τα 45 δισ. του Ταμείου Ανάκαμψης

Ευκαιρία και πρόκληση τα 45 δισ. του Ταμείου Ανάκαμψης

Ενα «στοίχημα» 5 ετών για την απορρόφηση 32 δισ. ευρώ, που μαζί με τα ιδιωτικά κεφάλαια μπορούν να φτάσουν τα 45 δισ. ευρώ, απογειώνοντας το ΑΕΠ της χώρας, βάζει η κυβέρνηση με το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. 

Οι ιδιωτικές επενδύσεις είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής των ελληνικών προτάσεων, αφού γι’ αυτές προορίζονται τα 12,6 δισ. ευρώ των δανείων, καθώς και 4 δισ. ευρώ των επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, σύμφωνα με τη χθεσινή παρουσίαση από τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Θεόδωρο Σκυλακάκη του προσχεδίου, που έχει υποβληθεί στην Κομισιόν και τίθεται τώρα προς διαβούλευση. Τα δάνεια για τις ιδιωτικές επενδύσεις θα συμπληρώνονται από τουλάχιστον ισόποση συμμετοχή των επιχειρηματιών και τραπεζικού δανεισμού. Στις μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνονται κίνητρα για συνεργασίες και συγχωνεύσεις μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ώστε να αυξηθεί το μέγεθος των ελληνικών επιχειρήσεων, καθώς και μια νέα νομική μορφή για τις αστικές επιχειρηματικές συμπράξεις.

Από εκεί και πέρα, 6,2 δισ. ευρώ επιχορηγήσεων οδεύουν για την πράσινη μετάβαση και 2,1 δισ. ευρώ για την ψηφιακή μετάβαση, ακολουθώντας τις προτεραιότητες που έχει θέσει η Ε.Ε., ενώ 4,1 δισ. ευρώ προορίζονται για την απασχόληση, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την κοινωνική συνοχή.

Με επιλογές που εξυπηρετούν, εν μέρει, τις κατευθύνσεις του σχεδίου Πισσαρίδη, αλλά όχι μόνο, το σχέδιο είναι ένα πρόγραμμα που συνδυάζει επενδύσεις με μεταρρυθμίσεις, με βάση τη φιλοσοφία του Ταμείου Ανάκαμψης. Σύμφωνα με τον υφυπουργό παρά τω Πρωθυπουργώ Ακη Σκέρτσο, περιλαμβάνονται πάνω από 60 μεταρρυθμίσεις. Ετσι, στις προτάσεις του συγκαταλέγεται η ανάπτυξη κεφαλαιοποιητικού επικουρικού ασφαλιστικού, μια κεντρική επιλογή της κυβέρνησης, αλλά και φορολογικά κίνητρα για ιδιωτικά προγράμματα ασφάλισης. Χρηματοδοτείται ένα πολύ διευρυμένο «Εξοικονομώ», με δημόσια κτίρια και επιχειρηματικά, αλλά και ο Βόρειος Αξονας Κρήτης. Προβλέπεται ένα πλαίσιο παροχών σε ανέργους με κίνητρα που αποθαρρύνουν την αδράνεια, αλλά και επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις για την παροχή ίσων ευκαιριών σε όλους, ανεξάρτητα από φύλο, εθνικότητα, σεξουαλικό προσανατολισμό, ηλικία ή αναπηρία. Περιλαμβάνονται κίνητρα για συγχωνεύσεις μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αλλά και ένα έργο για την εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στον σχεδιασμό φορολογικών ελέγχων. 

Το Ταμείο Ανάκαμψης, η «κεϊνσιανή» αυτή ευρωπαϊκή απάντηση στην κρίση του κορωνοϊού, είναι προφανώς μια ευκαιρία για την κυβέρνηση να κλείσει μεγάλες επενδυτικές εκκρεμότητες για τη χώρα, αλλά και να εισαγάγει καινοτόμες μεταρρυθμίσεις.

Απαιτούνται, όμως, επιδόσεις που δεν έχουν προηγούμενο, αν σκεφτεί κανείς ότι ταυτόχρονα θα «τρέχει» και το επόμενο ΕΣΠΑ. Ο κ. Σκυλακάκης είπε χθες ότι το πρώτο έργο θα ξεκινήσει πιθανώς από τον επόμενο κιόλας μήνα και θα ενταχθεί εκ των υστέρων στο Ταμείο Ανάκαμψης, από το οποίο οι εκταμιεύσεις αναμένονται το β΄ εξάμηνο του 2021. Το τελικό σχέδιο θα υποβληθεί προς έγκριση τους πρώτους μήνες του επόμενου χρόνου.

Οι 4 άξονες του προγράμματος περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα εξής χαρακτηριστικά έργα:

1. Πράσινη μετάβαση: Διασύνδεση της Κρήτης και των Κυκλάδων με το δίκτυο μετάδοσης ηλεκτρικής ενέργειας της ηπειρωτικής χώρας. Απλοποίηση διαδικασιών αδειοδότησης ΑΠΕ. Εγκατάσταση εκατομμυρίων έξυπνων τηλεμετρητών ενέργειας με στόχο την ενεργειακή εξοικονόμηση. Ανάπτυξη προσβάσιμων σταθμών φόρτισης για ηλεκτρικά οχήματα. Πολεοδομικά σχέδια για τα 4/5 της χώρας. Αρδευτικά και αντιπλημμυρικά έργα και εγκατάσταση τηλεμετρητών για τον εντοπισμό διαρροών και την έξυπνη διαχείριση του νερού.

2. Ψηφιακή μετάβαση: Εγκατάσταση υποδομής οπτικών ινών στα κτίρια. Ανάπτυξη δικτύου 5G στους ελληνικούς αυτοκινητόδρομους. Αναβάθμιση ψηφιακών υπηρεσιών των υπουργείων. Φορολογικά κίνητρα για ψηφιοποίηση επιχειρήσεων, μέσω υπεραποσβέσεων δαπανών.

3. Απασχόληση, δεξιότητες και συνοχή: Προγράμματα κατάρτισης για ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων, σύνδεση της αμοιβής των εκπαιδευτικών φορέων με τα αποτελέσματα των εκπαιδευομένων, ατομικός ηλεκτρονικός φάκελος υγείας. Εξορθολογισμός και ενίσχυση κοινωνικών επιδομάτων. 

4. Επενδύσεις και θεσμικός μετασχηματισμός: ηλεκτρονική διασύνδεση των ταμειακών μηχανών και των POS με τις φορολογικές αρχές και χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τη διευκόλυνση των φορολογικών ελέγχων. Επιτάχυνση στην απονομή Δικαιοσύνης.