ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Σχέδιο για αποπληρωμή των δανείων του πρώτου μνημονίου

schedio-gia-apopliromi-ton-daneion-toy-protoy-mnimonioy-561343927

Η διάθεση υπερβάλλουσας ρευστότητας θα αποτελέσει προτεραιότητα για τον Οργανισμό Διαχείρισης Χρέους (ΟΔΔΗΧ) από το καλοκαίρι και μετά, εφόσον επιτευχθεί ο στόχος των εμβολιασμών, ώστε να ενισχύει σε κάθε ευκαιρία τα ταμειακά διαθέσιμα με στόχο τη χρηματοδότηση περαιτέρω σημαντικών κινήσεων για τη διαχείριση του ελληνικού χρέους. Μεταξύ αυτών τοποθετούνται και οι αποπληρωμές των ευρωπαϊκών δανείων που έλαβε η Ελλάδα στο πλαίσιο του πρώτου μνημονίου.

Ερχονται 8 δισ.

Τα έξοδα για τα μέτρα στήριξης της οικονομίας, τα οποία διαμορφώνονται κοντά στα 15 δισ. ευρώ, θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τέλη Ιουνίου ή τον Ιούλιο το αργότερο, ενώ από το καλοκαίρι θα αρχίσει η εισροή χρήματος στην ελληνική οικονομία. Αναμένονται 2,5 δισ. ευρώ από το πρόγραμμα SURE, 4 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και 1,3 δισ. ευρώ από τις δύο δόσεις της επιστροφής των κερδών των κεντρικών τραπεζών από ελληνικά ομόλογα (ANFAs/SMPs), δηλαδή περίπου 8 δισ. ευρώ συνολικά.

Συνεπώς, και καθώς η ανάγκη για χρηματοδότηση μέτρων στήριξης της οικονομίας δεν θα υπάρχει, ο ΟΔΔΗΧ θα έχει έναν «καθαρό» δρόμο μπροστά του και καθόλου πίεση. Με την ισχυρή παρουσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να συνεχίζεται και να αναμένεται έως το τέλος του 2021 να αγοράσει ελληνικά ομόλογα επιπλέον 12 δισ. ευρώ, ο οργανισμός θα μπορεί να εκμεταλλευτεί την όποια ευκαιρία δημιουργείται και να διαθέτει μέρος της ρευστότητας για να βελτιώνει ακόμη περισσότερο το προφίλ του ελληνικού χρέους καθώς και να διατηρεί το στάτους των ελληνικών κρατικών χρεογράφων.  

Τα ταμειακά διαθέσιμα αυτή τη στιγμή διαμορφώνονται στα 30 δισ. ευρώ, ενώ, με βάση τη στρατηγική δανεισμού που έχει ανακοινωθεί τον περασμένο Δεκέμβριο, θα κλείσουν το 2021 στα επίπεδα των 23-25 δισ. ευρώ, τα οποία και αρκούν για να καλύψουν τις χρηματοδοτικές ανάγκες για περίπου δύο χρόνια. Οι πιθανότητες είναι, χάρη στις θετικές επιπτώσεις στην οικονομία από την επιτάχυνση των εμβολιασμών, ότι το «μαξιλάρι» αυτό στα τέλη του έτους θα είναι τελικά υψηλότερο, ενώ δημιουργείται το περιθώριο ο ΟΔΔΗΧ να προχωρήσει και σε άλλες κινήσεις, οι οποίες βρίσκονται στο τραπέζι εδώ και καιρό και σε… αναμονή των εξελίξεων με την πανδημία, με μια ενδεχόμενη άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων να μην βάζει φρένο σε αυτά τα σχέδια.

Αυτές οι κινήσεις θα αποσκοπούν στη βελτίωση της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους καθώς και στην περαιτέρω ενίσχυση της επενδυτικής εμπιστοσύνης. Ο στόχος της δεύτερης πρόωρης αποπληρωμής του ΔΝΤ επετεύχθη όπως ακριβώς είχε σχεδιαστεί, με την αγορά να χαιρετίζει την πολύ καλή διαχείριση του χρέους, η οποία κινείται σε ρυθμούς… ώριμης αγοράς. Ενας άλλος στόχος που είχε τεθεί για φέτος, και εκτιμάται ότι μπορεί να πραγματοποιηθεί, είναι η εξόφληση 2,7 δισ. ευρώ από τα χρεολύσια (του 2022) για τα διμερή δάνεια που έλαβε η Ελλάδα στο πλαίσιο του πρώτου μνημονίου από τις χώρες της Ευρωζώνης (GLF). Επίσης, διατηρείται στο τραπέζι και η επαναγορά με τη μορφή reverse auctions (ανταλλαγή με μετρητά) των ομολογιακών εκδόσεων που είχαν μείνει εκτός της αναδιάρθρωσης του PSI και οι οποίες έχουν εξαιρετικά χαμηλή ρευστότητα. 

Το κόστος δανεισμού

Ο λόγος που ο ΟΔΔΗΧ δεν ανησυχεί σχετικά με την άνοδο των αποδόσεων που ενδέχεται να σημειωθεί στο β΄ εξάμηνο, λόγω της ενίσχυσης της ανάκαμψης αλλά της μείωσης του ρυθμού του PEPP, είναι οι κινήσεις που έχει φροντίσει να κάνει στο παρελθόν. Υπάρχει ήδη από το 2018 ένα χαρτοφυλάκιο συμφωνιών ανταλλαγής επιτοκίων (interest rate swaps), ένα πρόγραμμα αντιστάθμισης κινδύνου δηλαδή, ύψους 53 δισ. ευρώ, που σημαίνει πως εάν οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων αυξηθούν κατά 1%, για παράδειγμα, αυτό θα σημαίνει κέρδος για την Ελλάδα. Σε κάθε περίπτωση, η απόδοση του 10ετούς κινείται σήμερα στο 0,88%, ενώ πριν από την πανδημία κινούνταν στο 1,18%. Στόχος όλων των εξόδων στις αγορές είναι να γίνονται κάτω του μέσου μακροπρόθεσμου κόστους δανεισμού (με βάση την ανάλυση βιωσιμότητας του ESM), το οποίο διαμορφώνεται κοντά στο 3,3%.

Προς το παρόν, και έως ότου φανεί ο αντίκτυπος των εμβολιασμών και του ανοίγματος της οικονομίας, και μέχρι να εισρεύσουν τα ευρωπαϊκά κονδύλια, η εκδοτική δραστηριότητα του ΟΔΔΗΧ ήταν και παραμένει εμπροσθοβαρής. Ηδη έχουν αντληθεί 6 δισ. ευρώ από την έκδοση του 10ετούς και του 30ετούς, ενώ μπορούν να προστεθούν σε αυτά και τα 2 δισ. ευρώ από την ανταλλαγή τίτλων στην οποία προχώρησε τον Ιανουάριο το ελληνικό Δημόσιο με τις ελληνικές συστημικές τράπεζες, και η επόμενη έξοδος σχεδιάζεται να γίνει άμεσα.

Εως τον Ιούνιο, και πολύ πιθανόν τον Μάιο, είναι βέβαιο ότι Ελλάδα θα βγει μία φορά στις αγορές. Αν καταστεί δυνατόν, αυτό το διάστημα θα γίνει και δεύτερη έξοδος, με δεδομένο ότι η ΕΚΤ αυτό το τρίμηνο προχωρεί, όπως δεσμεύθηκε, σε σημαντικά ενισχυμένες αγορές υπό το PEPP, οι οποίες και εμφανίζονται ιδιαίτερα αυξημένες όσον αφορά τους ελληνικούς τίτλους, πιθανώς γιατί η Ελλάδα δεν συμμετέχει και στο «κλασικό» QE, από το οποίο επωφελούνται όλες οι άλλες χώρες παράλληλα με το PEPP. 

Τα σενάρια

Οι επιλογές του ΟΔΔΗΧ είναι πολλές. Εχει αποκλειστεί το «άνοιγμα» του 30ετούς ομολόγου προς το παρόν, καθώς εκτιμάται ότι πρέπει να δοθεί χρόνος στον τίτλο να «χωνευτεί» από τις αγορές, άλλωστε η διάρκειά του είναι 31,5 έτη, οπότε μπορεί να «ανοιχτεί» και το 2022 και να αποτελεί ακόμη 30ετία. Ετσι, είναι πιθανό το «άνοιγμα» της έκδοσης 10ετούς ομολόγου που εκδόθηκε τον Ιανουάριο ή και του πρόσφατου 15ετούς, κάτι που θα ενισχύσει τη ρευστότητά τους, καθώς και η έκδοση ενός νέου μεσοπρόθεσμου τίτλου, 5ετούς ή 7ετούς διάρκειας (με την 7ετία να είναι πιο πιθανή, σύμφωνα με αναλυτές).