ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τελικά, αξίζει να σωθούν τα Χριστούγεννα;

φωτ.: Reuters - LISI NIESNER

Μάχη με το χρόνο δίνουν πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις –μεταξύ των οποίων και η ελληνική- προκειμένου να θέσουν υπό έλεγχο τα κρούσματα ώστε να μπορέσουν να ανοίξουν ξανά τις οικονομίες τους εγκαίρως για τις γιορτές. Όμως τελικά, αξίζει να σωθούν τα Χριστούγεννα; «Εκτός και εάν είστε στο λιανεμπόριο, η απάντηση είναι: Μάλλον όχι», διαπιστώνει ανάλυση του Reuters. 

Και αυτό γιατί τα νούμερα δείχνουν μεν ότι οι κλάδοι του λιανεμπορίου και των ξενοδοχείων λαμβάνουν μία σημαντική ώθηση κατά την εορταστική περίοδο, όμως η ευρύτερη οικονομία δεν φαίνεται να επηρεάζεται ουσιαστικά. Εάν αναλογιστεί κανείς το τεράστιο κόστος που θα μπορούσαν  να έχουν  για τη δημόσια υγεία –και τελικά την οικονομία- μια πρόωρη άρση των lockdowns και ένα τρίτο κύμα του κορωνοϊού, τότε ίσως και να μην έχει τόσο νόημα να σωθούν τα φετινά Χριστούγεννα. 

Ασφαλώς, για το λιανεμπόριο, η περίοδος των Χριστουγέννων είναι κρίσιμη. Τα στοιχεία έρευνας της Deloitte δείχνουν ότι ο μέσος Βρετανός ξοδεύει 639 ευρώ για τα Χριστούγεννα, ο Ισπανός 554 ευρώ, ο Ιταλός 549 ευρώ, ο Γερμανός 488 ευρώ και ο Πορτογάλος 387 ευρώ. Στη Βρετανία, για παράδειγμα, οι πωλήσεις του Δεκεμβρίου αποτελούν το 12% του συνολικού τζίρου της χρονιάς για το λιανεμπόριο. Έστω και εάν οι καταναλωτές κατά κανόνα «σφίγγουν το ζωνάρι» τον Ιανουάριο. 

Όμως, η αλήθεια είναι ότι η έλευση της αμερικανικής παράδοσης της Black Friday στην Ευρώπη, έχει καταστήσει την εορταστική περίοδο του Δεκεμβρίου λιγότερο σημαντική για το ευρωπαϊκό λιανεμπόριο. Και η άνοδος του online shopping σημαίνει ότι τα φυσικά καταστήματα δεν χρειάζεται να είναι κατ΄ ανάγκη ανοικτά για να επωφεληθούν από την αυξημένη ζήτηση της περιόδου. 

Έτσι, η γερμανική ένωση λιανεμπόρων HDE προβλέπει ότι οι πωλήσεις του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου θα είναι φέτος κατά 1,2% υψηλότερες σε σχέση με το 2019, κυρίως εξαιτίας της αύξησης των online παραγγελιών και της ζήτησης για τρόφιμα και έπιπλα. Βέβαια, το κλείσιμο των καταστημάτων σημαίνει ότι οι πωλήσεις ρούχων, αρωμάτων και παιχνιδιών θα υποφέρουν. 

Ωστόσο, εάν οι καταναλωτές δεν ψωνίσουν πριν από τα Χριστούγεννα, αυτό δεν σημαίνει ότι η οικονομία θα χάσει αυτό το τζίρο οριστικά. «Τα μοτίβα της κατανάλωσης αλλάζουν. Εάν κάποιος δεν ξοδέψει τα χρήματά του για ποτά στα χριστουγεννιάτικα πάρτι, αυτό μεταφράζεται στην αγορά νέων επίπλων κτλ», εξηγεί ο Πολ Ντόνοβαν, επικεφαλής οικονομολόγος της UBS Global Wealth Management. 

Άλλωστε, τα στοιχεία δείχνουν ότι η παραγωγικότητα σημειώνει βουτιά το Δεκέμβριο, καθώς τα ψώνια, τα πάρτι και η γενική αναστάτωση των ημερών αποσπούν την προσοχή των εργαζομένων. Μελέτη της Sodexho είχε διαπιστώσει το 2016 ότι το 25% των εργαζομένων εμφανίζουν χαμηλότερη παραγωγικότητα και κινητοποίηση, ενώ παρόμοιο είναι και το ποσοστό εκείνων που ομολογούν ότι προσπαθούν να αποφύγουν να αναλάβουν νέα projects και δουλειές. 

Βέβαια, το να μετρηθεί η ακριβής επίδραση των Χριστουγέννων στο ΑΕΠ είναι σχεδόν αδύνατο, αναγνωρίζει το Reuters. Όμως τα υπάρχοντα στοιχεία δείχνουν ότι ενδεχομένως η οικονομική σημασία των γιορτών να έχει υπερεκτιμηθεί. Στη Βρετανία, που γενικά ξοδεύει πολλά για τα Χριστούγεννα, τα περσινά στοιχεία έδειξαν μείωση του ΑΕΠ κατά 0,3% το Νοέμβριο, αύξηση 0,3% το Δεκέμβριο και μηδενική μεταβολή τον Ιανουάριο. Με άλλα λόγια, η οικονομία ήταν στην πραγματικότητα στάσιμη αυτό το διάστημα. 

Ασφαλώς, τα εκατομμύρια των Ευρωπαίων ελπίζουν ότι  θα μπορέσουν φέτος να κάνουν Χριστούγεννα χωρίς lockdowns και κλειστά μαγαζιά. Όμως η ψυχρή πραγματικότητα των αριθμών δείχνει ότι ίσως τελικά αυτό και να μην έχει τόση σημασία.