ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Κινδύνους για ανάπτυξη, προϋπολογισμό «βλέπει» η Ε.Ε.

Κινδύνους για ανάπτυξη, προϋπολογισμό «βλέπει» η Ε.Ε.

Επιβεβαίωσαν οι εαρινές προβλέψεις της Κομισιόν ότι η μη μείωση του αφορολογήτου από 1/1/2020 είναι στο τραπέζι, αλλά όχι απαραίτητα χωρίς να αναμένονται θυσίες σε άλλους τομείς. Αντιθέτως, από τις προσεκτικές διατυπώσεις των εαρινών προβλέψεων, αλλά και του επιτρόπου Πιερ Μοσκοβισί στη συνέχεια, διαφαίνεται ότι το αφορολόγητο, καθώς και οι επιπλέον παροχές που ανακοίνωσε χθες η κυβέρνηση, θα είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τους θεσμούς στο μέλλον. Το κείμενο των εαρινών προβλέψεων της Κομισιόν αιφνιδίασε με τη σπουδή του να αναφερθεί στο θέμα του αφορολογήτου τόσους μήνες πριν από την προβλεπόμενη εφαρμογή του.

«Οι προβλέψεις», αναφέρει, «λαμβάνουν υπ’ όψιν τους την ανακοίνωση να μην εφαρμοστεί το 2020 η φορολογική μεταρρύθμιση, η οποία θα συζητηθεί περαιτέρω στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας». Από τον τρόπο που διατυπώνεται, με αναφορά στη φορολογική μεταρρύθμιση και όχι μόνο στο αφορολόγητο, υπονοείται ότι η Κομισιόν δεν έλαβε υπ’ όψιν της ούτε τα φορολογικά αντίμετρα που ψηφίστηκαν μαζί με τη μείωση του αφορολογήτου. Τα αντίμετρα αυτά περιλαμβάνουν τη μείωση του χαμηλού συντελεστή της φορολογίας εισοδήματος και την κατάργηση της έκτακτης εισφοράς σε εισοδήματα έως 30.000 ευρώ. Θεωρητικά, μέτρα και αντίμετρα μαζί είναι δημοσιονομικά ουδέτερα, επομένως, αν καταργηθούν και τα δύο, δεν αλλάζει το δημοσιονομικό αποτέλεσμα.

Στην πράξη, άλλωστε, με τις εξαγγελίες του χθες τα κατήργησε και ο πρωθυπουργός, παρότι διατήρησε εν μέρει αυτό της έκτακτης εισφοράς. Πάντως, στις προβλέψεις της η Κομισιόν βλέπει πλέον το πρωτογενές πλεόνασμα του 2020 (με τη μεθοδολογία του ESA 2010) στο 3,6% του ΑΕΠ, ελάχιστα πάνω από το όριο του στόχου για 3,5% του ΑΕΠ, ενώ το περασμένο φθινόπωρο (όταν θεωρούσε δεδομένο το φορολογικό πακέτο του 2020) το έβλεπε στο 4% του ΑΕΠ. Το πρωτογενές πλεόνασμα 3,6% του ΑΕΠ αφήνει ελάχιστα περιθώρια στην κυβέρνηση για παροχές.

Παρ’ όλα αυτά, ο κ. Μοσκοβισί κατέστησε χθες σαφές, αφενός, ότι η Κομισιόν δεν συμφωνεί με τη συνεχή παραγωγή υπερπλεονασμάτων (επομένως, συμφωνεί  με την κατανομή τους σε μέτρα μόνιμου χαρακτήρα), αφετέρου, όμως, ότι οι σχετικές αποφάσεις θα ληφθούν αργότερα. Η παραγωγή υπερπλεονασμάτων δεν μπορεί να συνεχιστεί στο διηνεκές, είπε, προσθέτοντας ότι «στην Κομισιόν δεν είχαμε πειστεί ποτέ ότι τα υπερβολικά πλεονάσματα είναι υπέρ της Ελλάδας».

Από την άλλη, σε ό,τι αφορά τις παροχές της κυβέρνησης, είπε ότι «δεν χρειάζεται να παρέμβουμε εμείς σε πραγματικό χρόνο στις αποφάσεις που μπορεί να λάβει μια κυβέρνηση. Είναι σημαντικά όσα γίνονται στο πλαίσιο της προβλεπόμενης εποπτείας από κοινού με τις ελληνικές αρχές». Σημειώνοντας ότι τα δημοσιονομικά αποτελέσματα των προηγούμενων χρόνων είναι ενθαρρυντικά και ότι το Eurogroup έχει αποδεχθεί στο παρελθόν να μοιραστεί κοινωνικό μέρισμα όταν υπήρχε υπερπλεόνασμα, προσέθεσε: «Αλλά αυτό πρέπει να το δούμε αργότερα, όχι να το σχολιάσουμε εμείς εδώ σε πραγματικό χρόνο».

Και κατέληξε, παραπέμποντας για τις αποφάσεις στο μέλλον: «Υπάρχουν δεσμεύσεις που πρέπει να γίνουν σεβαστές, αλλά δεν θα πρέπει να υπάρξει υπέρβαση των στόχων στο διηνεκές. Ξέρουμε ότι στο μέλλον θα υπάρξει συζήτηση και η συζήτηση αυτή θα πρέπει να είναι σοβαρή και με σεβασμό προς τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί».

Στην έκθεσή της, η Κομισιόν, εκτός από το πρωτογενές πλεόνασμα υποβάθμισε ελαφρώς και την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη το 2020: τώρα βλέπει ρυθμό 2,2% τόσο για φέτος (όπως προέβλεπε το φθινόπωρο) όσο και για το 2020 (έναντι 2,3% των φθινοπωρινών προβλέψεων). Η κυβέρνηση προβλέπει ρυθμό 2,3% φέτος και για το 2020. Σημειώνει, μάλιστα, ότι οι προβλέψεις κυριαρχούνται από κινδύνους οι οποίοι συνδέονται με την υποεκτέλεση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) και την πιθανότητα η επιβράδυνση των εμπορικών εταίρων της Ελλάδας να έχει μεγαλύτερη επίπτωση στις εξαγωγές της. Στον δημοσιονομικό τομέα, ο κίνδυνος προέρχεται από τις δικαστικές αποφάσεις για μισθούς και συντάξεις, αλλά και από «αποφάσεις πολιτικής που θα επηρεάσουν το μισθολογικό κόστος του Δημοσίου». Προφανώς, εδώ αναφέρεται σε προεκλογικού χαρακτήρα παροχές. Γενικώς, η υποεκτέλεση του ΠΔΕ επικρίνεται ευθέως στις προβλέψεις και θεωρείται εν μέρει υπεύθυνη για το πλήγμα που δέχθηκαν οι επενδύσεις τον περασμένο χρόνο. Το ΑΕΠ, σημειώνει η Κομισιόν, επιβραδύνθηκε εξαιτίας της υποεκτέλεσης του προϋπολογισμού.

Κριτική ασκεί η Κομισιόν και για την αύξηση του κατώτατου μισθού. Το κείμενο αναφέρει ότι βραχυπρόθεσμα μεν θα επιδράσει θετικά στην κατανάλωση, αλλά εκτιμάται ότι θα ασκήσει πίεση στα περιθώρια κέρδους ορισμένων επιχειρήσεων, περιορίζοντας τις δυνατότητές τους να επενδύσουν και θα οδηγήσει σε απώλεια ανταγωνιστικότητας, ενώ επίσης θα επιβραδύνει την ανάκαμψη της αγοράς εργασίας.