ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αναστολή ηλεκτρονικών αποδείξεων και τεκμηρίων

Αφορά πληττόμενους, για τα εισοδήματατου 2020 που φορολογούνται φέτος

Αναστολή ηλεκτρονικών αποδείξεων και τεκμηρίων

Η εκκίνηση των φετινών φορολογικών δηλώσεων καθυστερεί καθώς η κυβέρνηση θα πρέπει να επιλύσει δύο ιδιαιτέρως σημαντικά προβλήματα που, σε διαφορετική περίπτωση, θα οδηγήσουν σε πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις εκατοντάδες χιλιάδες φορολογουμένους. 

Τα προβλήματα εντοπίζονται στην εφαρμογή του νόμου για τις ηλεκτρονικές αποδείξεις και τα τεκμήρια διαβίωσης. Και οι δύο φορολογικές διατάξεις στην περίοδο που διανύουμε είναι δύσκολο να εφαρμοστούν, δεδομένου ότι τα εισοδήματα των φορολογουμένων έχουν επηρεαστεί από την υγειονομική κρίση και οδηγούν σε στρέβλωση της πραγματικότητας. Σύμφωνα με πληροφορίες, την ερχόμενη εβδομάδα το οικονομικό επιτελείο σε συνεργασία με τους θεσμούς αναμένεται να δώσει λύση με την οποία θα αποφευχθεί η επιβολή φόρων. 

Συγκεκριμένα, η κυβέρνηση αναμένεται να προτείνει την αναστολή του μέτρου των ηλεκτρονικών αποδείξεων για τους πληττομένους και τους συνταξιούχους και όχι για το σύνολο των φορολογουμένων, ενώ η πρόταση για τα τεκμήρια διαβίωσης προβλέπει επίσης το «πάγωμά» τους για ένα έτος για όσους βρίσκονται σε αναστολή εργασίας καθώς και για τους ελεύθερους επαγγελματίες που εντάσσονται στους πληττόμενους ΚΑΔ. Σύμφωνα με το σχέδιο του υπουργείου Οικονομικών:

• Ηλεκτρονικές αποδείξεις. Η νομοθεσία που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στα εισοδήματα του 2020 προβλέπει την υποχρέωση συγκέντρωσης e-αποδείξεων ίσες με το 30% του εισοδήματος. Στην περίπτωση που κάποιοι δεν καταφέρουν να συγκεντρώσουν το ανωτέρω ποσοστό, θα επιβαρυνθούν με πέναλτι 22% επί της διαφοράς των αποδείξεων που έπρεπε να συγκεντρωθούν και αυτών που συγκεντρώθηκαν. Η κρίση της πανδημίας όμως περιόρισε αισθητά την κατανάλωση κυρίως εκείνων που βρέθηκαν σε αναστολή εργασίας αλλά και τους επαγγελματίες. Για τις ανωτέρω κατηγορίες το σχέδιο προβλέπει την αναστολή του μέτρου. Επίσης είναι εξαιρετικά πιθανόν να ανασταλεί το μέτρο και για τους συνταξιούχους (εξαιρούνται από την υποχρέωση e-αποδείξεων οι άνω των 70 ετών), ενώ δεν αποκλείεται και για τους υπόλοιπους να περιορισθεί το ποσοστό από το 30% στο 20%. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το υπουργείο Οικονομικών, το 85% των υπόχρεων φορολογουμένων έχει ήδη «πιάσει» τον στόχο και δεν τίθεται θέμα πρόσθετων φορολογικών επιβαρύνσεων.

• Τεκμήρια. Η πρόταση του οικονομικού επιτελείου προβλέπει την αναστολή του μέτρου για όσους έχουν πληγεί από την κρίση. Δηλαδή, αυτοί που βρίσκονται σε αναστολή σύμβασης εργασίας και οι ελεύθεροι επαγγελματίες που είχαν μεγάλη μείωση του τζίρου.

Το 2019 πιάστηκαν στα τεκμήρια 1,9 εκατ. φορολογούμενοι, οι οποίοι φορολογήθηκαν για μεγαλύτερα εισοδήματα, ύψους 6,7 δισ. ευρώ. Ο φόρος, ωστόσο, που πλήρωσαν δεν ξεπέρασε τα 140-150 εκατ. ευρώ. Τα τεκμήρια είναι η μεγαλύτερη παγίδα πρόσθετων φόρων για τα νοικοκυριά. Για παράδειγμα, απειλούν χιλιάδες φορολογουμένους που προχωρούν στην αγορά ενός καινούργιου ή μεταχειρισμένου αυτοκινήτου. Και αυτό γιατί στο τεκμήριο διαβίωσης, το οποίο προσδιορίζεται ανάλογα με τα κυβικά εκατοστά και την παλαιότητα του αυτοκινήτου, έρχεται να προστεθεί και το ποσό που διέθεσε ο φορολογούμενος για να αποκτήσει το Ι.Χ., το οποίο αποτελεί τεκμήριο απόκτησης περιουσιακού στοιχείου, ανεβάζοντας το συνολικό ύψος του τεκμαρτού εισοδήματος. Εάν μάλιστα το αυτοκίνητο είναι μεγάλου κυβισμού, 1.929 κ.ε. και άνω, τότε ο ιδιοκτήτης του καλείται να πληρώσει και φόρο πολυτελούς διαβίωσης. Σημειώνεται ότι αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης αποτελούν οι κατοικίες, τα αυτοκίνητα, τα δίδακτρα που πληρώνονται σε ιδιωτικά σχολεία και εκπαιδευτήρια, η δαπάνη για οικιακές βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό, τα σκάφη αναψυχής, οι πισίνες, ενώ υπάρχει και η ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη του φορολογουμένου που ανέρχεται σε 3.000 ευρώ προκειμένου για τον άγαμο και σε 5.000 ευρώ για τους συζύγους που υποβάλλουν κοινή φορολογική δήλωση.

Παράδειγμα

Ελεύθερος επαγγελματίας με φορολογητέο εισόδημα το 2019 ύψους 30.000 ευρώ. Ο ανωτέρω επαγγελματίας διαθέτει ακίνητο 90 τ.μ. στην περιοχή του Χαλανδρίου. Διαθέτει επίσης ένας αυτοκίνητο 3.000 κ.ε. το οποίο το αγόρασε το 2017. Τα τεκμήρια διαμορφώνονται ως εξής:

Τεκμήριο διαβίωσης: 3.000 ευρώ (άγαμος).

Τεκμήριο αυτοκινήτου: 17.800 ευρώ.

Τεκμήριο ακινήτου: 3.850 ευρώ.

Σύνολο τεκμηρίων: 24.650 ευρώ.

 Θα φορολογηθεί επί των πραγματικών εισοδημάτων, καθώς είναι υψηλότερα από αυτά που προκύπτουν με βάση τα τεκμήρια, καταβάλλοντας το ποσό των 7.300 ευρώ.
Ο ίδιος επαγγελματίας το 2020 είχε μείωση των εισοδημάτων συνεπεία της υγειονομικής κρίσης. Το φορολογητέο εισόδημα συρρικνώθηκε κατά 50% και συγκεκριμένα διαμορφώθηκε στις 15.000 ευρώ. Ο φόρος επί των πραγματικών εισοδημάτων ανέρχεται στις 3.100 ευρώ. Ωστόσο, με βάση τη νομοθεσία πέφτει στην παγίδα των τεκμηρίων και θα φορολογηθεί για εισόδημα 24.650 ευρώ και συγκεκριμένα θα πληρώσει στην εφορία το ποσό των 4.402 ευρώ. Δηλαδή, 1.302 ευρώ περισσότερα. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, σε περίπτωση που το δηλωθέν εισόδημα είναι χαμηλότερο από εκείνο που προκύπτει με βάση τις αντικειμενικές δαπάνες, ο φόρος υπολογίζεται επί του εισοδήματος που προκύπτει από το άθροισμα των τεκμηρίων διαβίωσης. Ωστόσο, ο ανωτέρω επαγγελματίας αναμένεται να εξαιρεθεί από τα τεκμήρια με βάση την κυβερνητική πρόταση.

Μετά το Πάσχα η υποβολή φορολογικών δηλώσεων

Στα μέσα Μαΐου αναμένεται να ανοίξει το ηλεκτρονικό σύστημα Taxisnet για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων των εισοδημάτων που εισπράχθηκαν το 2020, ενώ και για φέτος προβλέπεται αυξημένος αριθμός δόσεων για την αποπληρωμή των φόρων. 

Μια σημαντική αλλαγή που εξετάζει το οικονομικό επιτελείο με στόχο την τόνωση των δημοσίων εσόδων είναι η αύξηση του ποσοστού έκπτωσης στην περίπτωση που ο φορολογούμενος αποπληρώσει εφάπαξ τον φόρο που προκύπτει. Υπενθυμίζεται ότι το περυσινό διάστημα είχε αποφασισθεί, για όσους πληρώσουν εφάπαξ τον φόρο, έκπτωση 2%. 

Οι φορολογούμενοι, νομικά και φυσικά πρόσωπα, θα αποπληρώσουν σε οκτώ δόσεις τον οφειλόμενο φόρο.

Η καταληκτική προθεσμία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων της 30ής Ιουνίου που ορίζει ο νόμος αναμένεται να παραταθεί έως το τέλος Ιουλίου. Ωστόσο η πλατφόρμα δεν θα κλείσει. Θα παραμείνει ανοικτή και τον Αύγουστο και οι δηλώσεις που θα υποβληθούν τότε από τους φορολογουμένους δεν θα θεωρηθούν εκπρόθεσμες. Οι φορολογούμενοι με χρεωστικό εκκαθαριστικό σημείωμα που θα υποβάλουν τη φορολογική τους δήλωση τον Ιούλιο θα έχουν τη δυνατότητα να εξοφλήσουν τον φόρο σε 8 ίσες μηνιαίες δόσεις. 

Η πρώτη θα καταβληθεί στο τέλος Ιουλίου και η τελευταία την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Φεβρουαρίου 2022. Οσοι θα υποβάλουν τη δήλωσή τους τον Αύγουστο θα έχουν και εκείνοι 8 δόσεις, ωστόσο στο τέλος του ίδιου μήνα πρέπει να πληρώσουν διπλή δόση, τη δόση του Ιουλίου και τη δόση του Αυγούστου. Στη συνέχεια θα καταβάλουν τις υπόλοιπες έξι μηνιαίες δόσεις από τον Σεπτέμβριο έως και τον Φεβρουάριο. Σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης του εκκαθαριστικού, οι φορολογούμενοι θα κερδίσουν έκπτωση φόρου που θα είναι μεγαλύτερη του 2%. 

Οι νέοι άνω των 18 ετών

Φέτος για πρώτη φορά θα πρέπει να υποβάλουν δήλωση και οι νέοι άνω των 18 ετών που αποκτούν εισοδήματα. Για να εκδώσουν ΑΦΜ, θα πρέπει μέσω βιντεοκλήσης με την εφορία να λάβουν τον κλειδάριθμο και εν συνεχεία η φορολογική διοίκηση θα προχωρήσει στη δημιουργία κωδικών για την είσοδό τους στην ηλεκτρονική εφαρμογή Taxisnet.