ΠΟΛΗ

Ιστορίες νερού στο μετρό του Πειραιά

gkat_15_1908_page_1_image_0009

«Ο Πειραιάς αποτελεί μια πολύπλοκη αρχαιολογική θέση κάτω από μια σύγχρονη, συνεχώς μεταβαλλόμενη πόλη», μας είχε πει η διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, Στέλλα Χρυσουλάκη, το καλοκαίρι του 2018, με αφορμή τα έργα διάνοιξης του μετρό και του τραμ και τις αρχαιότητες που έρχονταν διαρκώς στο φως.

Ενα δείγμα του τι έκρυβε η πόλη το είδαμε στις εκθέσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά με τίτλο «Ανοχύρωτες πόλεις» και «Αντιθέσεις», κυρίως όμως, «Στην Επιφάνεια», μια μεγάλη περιοδική έκθεση στο μοντέρνο κτίριο της Ξυλαποθήκης, δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο των Αστικών Πυλών, η οποία παραμένει ανοιχτή για το κοινό. Στον πρώτο όροφο παρουσιάζονται φωτογραφίες, σχέδια και βίντεο από τις ανασκαφές. Από τα διαμορφωμένα πατάρια μπορεί να δει κανείς τη δουλειά των συντηρητών στον κάτω όροφο, όπου λειτουργούν τα εντυπωσιακά εργαστήρια. Σπανίως το έργο μιας ανασκαφής φωτίζεται με αυτόν τον τρόπο.

Πολλά από όσα συντηρήθηκαν εκεί θα τα δούμε στον υπό κατασκευήν σταθμό του μετρό «Δημοτικό Θέατρο», ο οποίος θα είναι αφιερωμένος στο νερό και στη χρήση του κατά την αρχαιότητα. «Ιστορίες για το αθέατο νερό» θα έχει τίτλο η έκθεση (σε συνεργασία με την Αττικό Μετρό Α.Ε.) όταν ανοίξει, το 2022, ο σταθμός. Η μουσειολογική μελέτη εγκρίθηκε πρόσφατα από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

Το βοτσαλωτό δάπεδο ενός ανδρώνα που αποσπάστηκε με τους περιμετρικούς τοίχους του, το οποίο θαυμάζει ο επισκέπτης της Ξυλαποθήκης, θα εκτεθεί κάτω από γυάλινη επιφάνεια στον συγκεκριμένο σταθμό. Η έκθεση εστιάζει στο πολυδαίδαλο δίκτυο των αρχαίων πηγαδιών και δεξαμενών ύδρευσης που αποκαλύφθηκαν κατά τις εργασίες κατασκευής της γραμμής 3 του Μητροπολιτικού Σιδηροδρόμου. Για τη διάνοιξή της ελέγχθηκαν αρχαιολογικά τρεις περιοχές 30.000 τ.μ. και αποκαλύφθηκαν πάνω από 345 πηγάδια και 388 δεξαμενές. Κάθε σπίτι τότε είχε το πηγάδι και τη δεξαμενή του. Και αυτά τα πηγάδια που ήρθαν στο φως, τα ανέσκαψαν με χειρουργική προσοχή οι αρχαιολόγοι, σε βάθος 17 μέτρων.

Η έκθεση, σύμφωνα με τον μουσειολογικό σχεδιασμό της Δώρας Ευαγγέλου, χωρίζεται σε πέντε ενότητες. Στην ομάδα συμμετέχουν, επίσης, οι αρχαιολόγοι Παναγιώτης Κουτής, Γιώργος Πέππας και ο αρχιτέκτων – μηχανικός Αιμίλιος Μπεντερμάχερ – Γερούσης.