ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Το μεράκι σώζει καρπούς από φυτοφάρμακα

portokalia

«Μη βάλεις το όνομά μου, ξέρεις πώς είναι αυτά. Ηδη ακούω διάφορα δεξιά κι αριστερά ότι δήθεν προκαλώ πλήγμα στις εξαγωγές. Δυστυχώς αυτή είναι η νοοτροπία ακόμα στην Ελλάδα και αυτή πρέπει να αλλάξει». Μας μιλά 42χρονος ιδιοκτήτης μεγάλης εταιρείας εμπορίας εσπεριδοειδών από τη νότια Ελλάδα. Ξεκίνησε την επιχείρηση το ’92, χωρίς να έχει άλλη σχέση με τον χώρο εκτός από μια επαφή με τη γη λόγω των χωραφιών του πατέρα του. Εργάστηκε σκληρά, έμαθε απ’ έξω κι ανακατωτά όλα τα στάδια της παραγωγής. Με την αγορά στην Ελλάδα να έχει συρρικνωθεί λόγω κρίσης, δραστηριοποιείται στον τομέα των εξαγωγών. Συνεργάζεται αποκλειστικά με δύο μεγάλες πολυεθνικές, με έδρα την Αυστρία και την Ολλανδία.

Τριάντα αναλύσεις ετησίως

Το περιστατικό έλαβε χώρα το φθινόπωρο κατά τον συνήθη δειγματοληπτικό έλεγχο πορτοκαλιών για υπολείμματα φυτοφαρμάκων. «Κάνουμε περισσότερες από τριάντα αναλύσεις τον χρόνο στους καρπούς των παραγωγών που συνεργαζόμαστε πριν από τη συγκομιδή τους. Με αυτά τα πράγματα δεν παίζουνε». Εξάλλου οι εταιρείες στις οποίες στέλνει τα εσπεριδοειδή έχουν πολύ αυστηρές προδιαγραφές. Ακόμα και το κερί που χρησιμοποιεί είναι οικολογικό, με βάση το κερί μέλισσας. Δυστυχώς, σε κάποια πορτοκάλια βρέθηκαν κατάλοιπα του φυτοφαρμάκου Dimethoate. Προφανώς τα δέντρα είχαν ραντιστεί πρόσφατα. Αυτή η ουσία απαγορεύεται να πέσει πάνω στο φρούτο λίγο πριν κοπεί. Αν τη χρησιμοποιήσεις, ψεκάζεις όταν το πορτοκάλι δεν έχει ξεπεράσει το 40% του μεγέθους του και το κόβεις έπειτα από 1,5-2 μήνες.

«Σοκαρίστηκα. Από τα πορτοκάλια αυτά έτρωγα κι εγώ κι ο γιος μου» λέει ο ίδιος στην «Κ». Αμέσως, ενημέρωσε τους πελάτες του στο εξωτερικό για τα αποτελέσματα. «Πώς σου συνέβη αυτό;» του απάντησαν αναγνωρίζοντας την εμμονή του για ποιοτικά προϊόντα. Φυσικά, γνωρίζει ποιοι ήταν οι παραγωγοί πίσω από τα επιμολυσμένα πορτοκάλια. «Είμαι βέβαιος ότι δεν γνώριζαν ούτε αυτοί ότι ψεκάζουν με λάθος φάρμακο. Και το ξέρω γιατί μαζί κόβαμε και τρώγαμε. Ποιος θα έτρωγε δηλητήριο εν γνώσει του;»

Οπως λέει, το πιθανότερο σενάριο είναι να προσεγγίστηκαν από εμπόρους φαρμάκων στο χωράφι, που να τους πούλησαν το Dimethoate. «Δεν είναι γνώστες. Λένε στον έμπορο “θέλω να ραντίσω για το τάδε έντομο” και παίρνουν ό,τι τους δώσει. Αλλοι προτιμούν απαγορευμένα φάρμακα γιατί είναι φθηνότερα. Το βασικό πρόβλημα είναι η έλλειψη ενημέρωσης».

Φυσικά οι παραγγελίες της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου ακυρώθηκαν. Συνολικά ο επιχειρηματίας «έχασε» οκτώ φορτηγά που θα παρέδιδαν σε Αυστρία και Ολλανδία ώς τα Χριστούγεννα. «Να το ρίσκαρα; Σε καμία περίπτωση. Αλλωστε οι εταιρείες κάνουν δικούς τους ελέγχους σε όλα τα φορτία. Πώς θα φαινόταν η επιχείρησή μου εάν εντόπιζαν εκείνοι το πρόβλημα;»

Τον ρωτάμε εάν τα πορτοκάλια έχουν διοχετευθεί αλλού. «Οχι είναι ακόμα πάνω στα δέντρα. Οι παραγωγοί δεν τα έκοψαν, και εκείνοι εξάλλου επλήγησαν από την εξέλιξη. Δεν το ήξεραν, σας λέω τα τρώγαμε και λέγαμε πόσο γλυκά είναι!» Σε 1,5 μήνα θα ξαναγίνει έλεγχος και αν βρεθεί ότι τα φρούτα είναι κατάλληλα, θα ξεκινήσει η συγκομιδή. Ευτυχώς, οι ξένες εταιρείες δεν έκοψαν παρτίδες με τον Ελληνα έμπορο. «Περιμένουν τα αποτελέσματα για να ξαναξεκινήσουμε».

Το πρόβλημα, ωστόσο, παραμένει. Το κράτος αδυνατεί να στηρίξει ικανοποιητικά το σύστημα ώς το χωράφι, αποκλείοντας τη δράση επιτηδείων. Από καιρού εις καιρόν, το φως της δημοσιότητας βλέπουν ειδήσεις σχετικά με τον εντοπισμό οπωροκηπευτικών και φρούτων με υπολείμματα τέτοιων ουσιών ακόμα και σε σούπερ μάρκετ. «Ψεκάζουν με κακό φάρμακο για να αντέξουν τα πορτοκάλια στα δέντρα 2-2,5 μήνες. Με τα εγκεκριμένα σκευάσματα αντέχουν 20 μέρες». Σύμφωνα με τον ίδιο, η θέσπιση του συνταγολογίου, βάσει του οποίου οι παραγωγοί θα προμηθεύονται τα φυτοπροστατευτικά σκευάσματα, θα βοηθήσει στην εξάλειψη του φαινομένου, ενώ οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν πρόστιμο στους παραβάτες από 300 έως 30.000 ευρώ.

«Η Ελλάδα, που κάποτε ήταν ο πιο μεγάλος μου πελάτης, σήμερα δεν υπάρχει. Το 2008 δίναμε 3.000 τόνους, σήμερα μετά βίας 1.200. Οι εξαγωγές είναι η μόνη ελπίδα, αλλά κι εκεί τα πράγματα είναι δύσκολα. Εχουμε τρομερούς ανταγωνιστές, από την Τουρκία μέχρι την Αίγυπτο που στέλνει στην Ευρώπη προϊόντα με ανοιχτή τιμή, δηλαδή ό,τι πουλήσεις θα μου δώσεις. Αυτό είναι καταστροφικό για εμάς. Η μόνη λύση για την Ελλάδα είναι να έχουμε ποικιλίες που δεν έχουν οι άλλοι, ποιότητα που δεν έχουν οι άλλοι».