ΑΠΟΨΕΙΣ

Η επιδημία του κορωνοϊού μπορεί να κρύβει ευκαιρίες

Η επιδημία του κορωνοϊού επεκτείνεται, καθώς επιβεβαιωμένα κρούσματα εμφανίζονται σε περισσότερες από 85 χώρες, με συνέπεια να εντείνονται και οι επιπτώσεις στην οικονομία.

Υπάρχει ωστόσο ένα αναπάντεχο ερώτημα που χρειάζεται απάντηση. Μήπως εκτός από κινδύνους και αρνητικές επιπτώσεις υπάρχουν και ευκαιρίες για την ελληνική οικονομία; Υπάρχουν, εφόσον με αυτή την προσέγγιση συμπληρωθεί η εύλογη πρακτική να διευκολύνονται όσοι πλήττονται.

Δεν είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία που μια επιδημία επηρεάζει ξαφνικά και έντονα την πορεία της οικονομίας. Το πρώτο τρίμηνο η Κίνα δεν θα έχει ανάπτυξη, πρώτη φορά μετά τον θάνατο του Μάο Τσετούγκ. Πάντα βέβαια υπάρχουν ιδιαιτερότητες που διαμορφώνουν, τελικά, την κατάσταση. Ο κορωνοϊός, για παράδειγμα, πλήττει εντονότερα τις αγορές από το SARS, παρότι είναι πολύ λιγότερο θανατηφόρος, επειδή διαδίδεται ευκολότερα. Ενδεχομένως και από άτομα που δεν έχουν συμπτώματα.

Ηδη υπάρχουν τομείς που πλήττονται ιδιαιτέρως όπως είναι οι αεροπορικές εταιρείες που θα υποστούν σημαντική καθίζηση εσόδων. Ωστόσο το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι λιγότερο καταστροφικό επειδή μειώθηκαν οι τιμές των καυσίμων.

Αυτό που πρέπει να παραδεχθούμε είναι ότι εμπειρικά αναζητούνται οι τελικές επιπτώσεις στην οικονομία. Κανείς δεν μπορεί να τις προσδιορίσει με ακρίβεια, όλοι γνωρίζουν ότι υπάρχουν. Τα δεδομένα αυτή τη στιγμή είναι ότι πολλοί διεθνείς οργανισμοί και παγκόσμιοι παράγοντες προσφέρουν μεγάλα ποσά για την αντιμετώπιση της ασθένειας, ενώ οι κυβερνήσεις (και η ελληνική) προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση απαλλάσσοντας τους πληττομένους από φόρους κι άλλες επιβαρύνσεις. Καλό, αλλά ατελέσφορο. Μια ουσιαστική διαφορά αυτής της επιδημίας από τις προηγούμενες είναι ότι δεν πλήττει μόνον την κατανάλωση. Οι καταναλωτές, ύστερα από λίγους μήνες, όταν θα έχει περάσει η επιδημία, θα έχουν την τάση να επιστρέψουν στις παλιές συνήθειες. Την επόμενη χρονιά, οπότε μάλλον θα επανεμφανιστεί η ασθένεια, ελπίζουμε ότι θα έχει παρασκευαστεί το κατάλληλο εμβόλιο, ίσως και τα φάρμακα που θα θεραπεύουν όσους νοσούν.

Το ουσιαστικό πρόβλημα είναι ότι πλήττεται η παραγωγή καθώς το «εργοστάσιο του κόσμου», η Κίνα, και άλλες χώρες σταματούν την παραγωγική δραστηριότητα, προκειμένου να περιοριστεί η διασπορά της νόσου. Αυτό έχει μονιμότερες επιπτώσεις από τον φόβο των καταναλωτών. Η βρετανική αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους Flybe, που χρεοκόπησε, δεν θα υπάρχει στη αγορά, όταν ξαναρχίσουν οι άνθρωποι να ταξιδεύουν.

Η μείωση της παραγωγής σε πολλούς κλάδους και η διάλυση της προμηθευτικής αλυσίδας προδιαγράφουν ευκαιρίες που δεν υπήρχαν για επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Αυτές οι ευκαιρίες πρέπει να διερευνηθούν γρήγορα ώστε να αξιοποιηθούν.

Σήμερα, όλοι αρκούνται σε εκτιμήσεις για τις αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη. Αυτή ήταν η εύκολη αντίδραση. Το αναγκαίο είναι να εξεταστούν οι δυνατότητες επέκτασης των δραστηριοτήτων από εταιρείες που μπορούν να καλύψουν τα κενά που δημιουργούνται. Και οι πρωτοβουλίες πρέπει να προέλθουν από επιχειρήσεις ή συλλογικούς φορείς που τις εκπροσωπούν και οι οποίοι πρέπει να εντοπίσουν ευκαιρίες. Σε αυτούς πέφτει το βάρος και στη συνέχεια να ζητήσουν τη συνδρομή της κυβέρνησης. Πολλές ελληνικές εταιρείες έχουν αυτή τη στιγμή τη δυνατότητα να ξεφύγουν από τον παλιό εαυτό τους. Να μην περιοριστούν σε αιτήματα για ενίσχυση αλλά να εξετάσουν ευκαιρίες που δεν υπήρχαν στο παρελθόν.

Προφανώς, η εγχώρια παραγωγή δεν μπορεί να μεταβληθεί αιφνιδίως σε εξαγωγικό κολοσσό, λόγω τη ασθένειας. Εχει όμως την ευκαιρία να ανοιχτεί στις αγορές σε μια περίοδο που πολλοί αναζητούν νέους αξιόπιστους προμηθευτές. Αρκεί να αποδείξουν ότι είναι.