ΑΠΟΨΕΙΣ

Στην πολιτική υπερτερούν τα συμφέροντα, όχι οι φιλίες

Ομολογώ πως δεν καταλαβαίνω αυτούς που στενοχωρήθηκαν που έχασε ο Ντόναλντ Τραμπ, σαν να φεύγει από τον Λευκό Οίκο κάποιος πιστός φίλος της Ελλάδας. Ούτε και αυτούς που πανηγυρίζουν για τη νίκη Μπάιντεν, από τη στενή σκοπιά των συμφερόντων της πατρίδας μας. Μία φορά χτύπησαν, άλλωστε, οι καμπάνες των εκκλησιών στην εκλογή Αμερικανού προέδρου (Τζίμι Κάρτερ, 1976), πράξη χαρμόσυνη που δεν δικαιολογείτο από τα όσα επακολούθησαν…

Ο Μπάιντεν είναι ένας πολιτικός που γνωρίζει σε απίστευτο βάθος το Κυπριακό και τα ελληνοτουρκικά. Οταν ήταν γερουσιαστής στήριξε το εμπάργκο εναντίον της Τουρκίας μετά την εισβολή στην Κύπρο και δέθηκε με σημαντικούς ομογενείς. Με πρώτο τον άνθρωπο στον οποίο η Ελλάδα χρωστάει πάρα πολλά, τον Πολ Σαρμπάνη.

Το πολύ θετικό με την κυβέρνηση Μπάιντεν είναι πως υπάρχουν τουλάχιστον δέκα σημαντικοί ομογενείς που θα μπορούν να σηκώσουν το τηλέφωνο και να μιλήσουν με τον πρόεδρο, ό,τι ώρα και αν είναι. Είναι φίλοι του, χρηματοδότες του, άνθρωποι που τον στήριξαν στα δύσκολα. Με τον Τραμπ ο ελληνισμός δεν κατάφερε ποτέ να έχει σημαντική πρόσβαση, παρά το γεγονός ότι πολλοί Ελληνοαμερικανοί τον στήριξαν. Δεν βρέθηκε όμως ένας που να μπορεί και –το κυριότερο– να θέλει να σηκώσει το τηλέφωνο και να του μιλήσει όταν τα πράγματα ήταν οριακά με την Τουρκία. Αξέχαστη μένει η φωτογραφία που, καθισμένος με σταυρωμένα χέρια, κοιτάει τον Αρχιεπίσκοπο Ελπιδοφόρο ο οποίος στεκόταν όρθιος μπροστά στο γραφείο του.

Η προσωπική και οικογενειακή σχέση με τον Ερντογάν επισκίαζε τα πάντα. Οι τοποθετήσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ήταν ενίοτε αυστηρές απέναντι στην Τουρκία γιατί το σύστημα δούλευε μόνο του, ειδικά την τελευταία χρονιά. Ο Μπάιντεν θα έχει επίσης γύρω του ανθρώπους που ξέρουν την Ελλάδα, διατηρούν επαφές με Ελληνοαμερικανούς και γνωρίζουν τα θέματα.

Οι άνθρωποι και οι προσωπικές σχέσεις παίζουν σημαντικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική. Απολύτως. Οι μεγάλες χώρες κάνουν όμως πολιτική με βάση τα συμφέροντά τους και μόνον. Η Τουρκία είναι μια μεγάλη χώρα που κανείς στην Ουάσιγκτον δεν θέλει να «χάσει». Υπάρχει εκνευρισμός με τον Ερντογάν, τον τυχοδιωκτισμό του και τα επικίνδυνα παιχνίδια με τους τζιχαντιστές. Τα σενάρια για την επόμενη ημέρα στην Τουρκία ετοιμάζονται. Η κυβέρνηση Μπάιντεν θα επανεξετάσει πιθανότατα τη σχέση ΗΠΑ – Τουρκίας. Μην περιμένουμε, όμως, άμεσα κάτι θεαματικό. Η προτροπή θα είναι πάντοτε «καθίστε και βρείτε τα», «αποφύγετε τις εντάσεις και τη στρατιωτικοποίηση της κρίσης». Η Ελλάδα θα έχει πολλούς γνωστούς και πολλούς φίλους, όμως, όπως όλοι ξέρουμε, καλές οι φιλίες, αλλά στη διπλωματία τα συμφέροντα υπερτερούν όταν έρχεται η ώρα των αποφάσεων.