ΑΠΟΨΕΙΣ

Ο δρόμος της καινοτομίας που πρέπει να τρέξουμε

Ο χρόνος αναμονής της ανάκαμψης έχει βελτιωθεί το τελευταίο διάστημα. Βέβαια, η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι για να μετράει κανείς τον χρόνο όσον αφορά τις δημόσιες εξελίξεις. Στο παρελθόν, αυτό που κυριαρχούσε ήταν ο πολιτικός χρόνος. Υπερτερούσε πάντα ο χρόνος που είχαν στη διάθεσή τους οι πολιτικοί για να αναλάβουν πρωτοβουλίες και, κυρίως, για να ολοκληρώσουν τη θητεία τους ή να λένε ότι την ολοκληρώνουν. Σήμερα, ο χρόνος μετράει με τις εκτιμήσεις επιδημιολόγων για την πορεία της πανδημίας, την αύξηση ή τον περιορισμό των κρουσμάτων, την εξέλιξη του εμβολιασμού.

Ακόμη όμως και με αυτόν τον ας πούμε «επιδημιολογικό χρόνο», τα πράγματα δείχνουν βελτίωση της οικονομίας ανάλογα και με την αύξηση των εμβολιασμένων.

Ο ΟΟΣΑ θεωρεί πως οι οικονομικές προσδοκίες έχουν βελτιωθεί καθώς εκτιμάται ότι το παγκόσμιο ΑΕΠ θα ενισχυθεί κατά 5,5% φέτος και 4% το 2022. Οι εκτιμήσεις για την επιστροφή στην ανάπτυξη είναι υψηλότερες τώρα από τον Δεκέμβριο. Τα μέτρα ενίσχυσης της οικονομίας, όπως το ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης και το μεγαλύτερο αναπτυξιακό πρόγραμμα στις ΗΠΑ, βελτιώνουν τις προσδοκίες.

Ωστόσο, η ανάκαμψη δεν θα είναι ίδια παντού. Ο κίνδυνος να συνεχίσει να επηρεάζει την οικονομία κάποιο αδιαφανές κόστος, δεν πρέπει να αποκλειστεί για όλες τις χώρες. Ο παράγοντας που αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία είναι η ταχύτητα με την οποία θα ανακάμψει κάθε οικονομία. Η επιτάχυνση της ανάκαμψης πρέπει να είναι η προτεραιότητα. Ολα τα άλλα έχουν μικρότερη σημασία.

Προφανώς, σωστά επιδιώκεται η αξιοποίηση των δυνατοτήτων χρηματοδότησης που προβλέπονται από τα ευρωπαϊκά ταμεία. Σωστά έχουν προσδιοριστεί οι τομείς στους οποίους δίνεται έμφαση για επενδύσεις και με την κινητοποίηση πόρων από τον ιδιωτικό τομέα. Εύλογα επίσης γίνονται κινήσεις για την επανεκκίνηση του τουρισμού, για το άνοιγμα του εμπορίου, τη διευκόλυνση της κατανάλωσης.

Η πανδημία ωστόσο έχει προσθέσει νέες προκλήσεις, που αφορούν τόσο την αλλαγή στη συμπεριφορά των καταναλωτών όσο και την αλλαγή συνθηκών στην αγορά εργασίας.

Παράλληλα με την οικονομική στήριξη που παρέχεται στα αδύναμα κοινωνικά στρώματα, είναι η ώρα για την επιτάχυνση μεταρρυθμίσεων. Να ενισχυθεί ο δυναμισμός της οικονομίας με κατάργηση εμποδίων στην είσοδο των αγορών, να ενισχυθεί η παραγωγικότητα με ανάλογη επανατοποθέτηση κεφαλαίων, να βελτιωθεί η αγορά εργασίας με επανεκπαίδευση ώστε να αποκτηθούν οι δεξιότητες που απαιτούνται.

Το ουσιαστικό πρόβλημα, πάντως, δεν είναι ότι αγνοούμε τι πρέπει να γίνει. Ολοι γνωρίζουν πού πρέπει να πάμε, αλλά πολλοί αποφεύγουν το ταξίδι. Ισως όμως αυτή είναι η ευκαιρία σήμερα. Μέσα στην πανδημία έγιναν πολύ γρήγορα πρωτοβουλίες που βρίσκονταν σε εκκρεμότητα πολλά χρόνια. Πετύχαμε πρόοδο που δεν μπορούσαμε να φανταστούμε. Η γρήγορα ψηφιοποίηση κρατικών δραστηριοτήτων, το γεγονός ότι μεγάλο μέρος του λιανικού εμπορίου απέκτησε πλατφόρμες ηλεκτρονικών πωλήσεων, η εξωστρέφεια πολλών εταιρειών που κέρδισαν νέους πελάτες για εξαγωγές ή καινούργιους προμηθευτές, είναι το όφελος που υπήρξε μέσα στην καταστροφή. Η υγειονομική κρίση ανάγκασε πολλούς να βγουν έξω από τον συνηθισμένο κύκλο της άνεσής τους και να λύσουν προβλήματα.

Αυτός είναι ο δρόμος που ξεδιπλώνεται στο προσεχές μέλλον και πρέπει να τον διασχίσουμε τρέχοντας. Ο δρόμος περνάει από την ενισχυμένη ψηφιακή συνδεσιμότητα, την ανάπτυξη online δραστηριοτήτων, την ενίσχυση ψηφιακών δεξιοτήτων και την επιτάχυνση της υιοθέτησης ψηφιακών δυνατοτήτων, την προώθηση καινοτομιών. Ολα αυτά μαζί με τις πρωτοβουλίες που αφορούν την πράσινη οικονομία, τις νέες πηγές ενέργειες είναι σε μια ατζέντα που πρέπει να υλοποιηθεί γρήγορα.