ΑΠΟΨΕΙΣ

Μια συνάντηση κορυφής αλλιώτικη

Δεν είναι από αυτά που θα περίμενε να ακούσει κάποιος από τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν λίγες ημέρες πριν από την πρώτη συνάντηση κορυφής με τον Αμερικανό ομόλογό του Τζο Μπάιντεν στη Γενεύη. Ο λόγος για τη «συντροφική» προειδοποίηση του κ. Πούτιν προς τον κ. Μπάιντεν, ότι «οι ΗΠΑ ακολουθούν το μονοπάτι της Σοβιετικής Ενώσεως, με αυτοπεποίθηση και βήμα σταθερό».

Θεωρητικά δεν έχει άδικο ο κ. Πούτιν όταν υποστηρίζει ότι στην πορεία μιας αυτοκρατορίας «συσσωρεύονται προβλήματα και έρχεται μια στιγμή που πλέον δεν είναι διαχειρίσιμα», καθώς παύουν να λειτουργούν αποτελεσματικά η προβολή στρατιωτικής ισχύος, οι απειλές ή η εξαγορά. Βεβαίως, οι θεωρητικές κατασκευές δεν επαληθεύονται και απόδειξη είναι η κραυγαλέα διάψευση του μαρξιστικού «κοσμοθεωρήματος».

Η Ρωσία σήμερα είναι μια εθνικιστική οντότητα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η πολιτική της δεν είναι επεκτατική. Είτε διότι επιδιώκει απόλυτη ασφάλεια στην περιφέρειά της, δημιουργώντας έτσι μείζονα ανασφάλεια σε χώρες του περίγυρού της. Είτε διότι ο εθνικισμός και ο επεκτατισμός είναι συχνότατα έννοιες αλληλένδετες.

Από την άλλη πλευρά, και μετά την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων, η αμερικανική ελίτ έπαιξε για ένα διάστημα με την ιδέα της μονοκρατορίας. Αλλά αντ’ αυτής η Ρωσία ανασυντάχθηκε επί Πούτιν, η Κίνα ανεδείχθη μείζων αντίπαλος των ΗΠΑ και η Ουάσιγκτον κατέστη χρηματοδότρια της ασφαλείας της Δύσεως, με την Ε.Ε. να αναπτύσσει διαρκώς τις οικονομικές σχέσεις της με το Πεκίνο και τη Μόσχα.
Το αποτέλεσμα ήταν να αναπτυχθεί στις ΗΠΑ ένας δυναμικός εθνικισμός, που εστράφη πρωτίστως εναντίον της ελίτ, ανέδειξε πρόεδρο τον Ντόναλντ Τραμπ, με το σύνθημα «Πρώτα η Αμερική» και διαίρεσε βαθύτατα την αμερικανική κοινωνία και τη Δύση.

Ο Τζο Μπάιντεν επιχειρεί να επαναφέρει εις την προτέρα κατάσταση τις ΗΠΑ, τόσο στο διεθνές επίπεδο όσο και στο εσωτερικό. Τίποτε εκ των δύο δεν είναι τόσο εύκολο όσο ελπίζουν ορισμένοι. Ούτε και να διαλυθούν βεβαίως. Η συνάντηση κορυφής Μπάιντεν – Πούτιν στις 16 Ιουνίου στη Γενεύη, ωστόσο, θα είναι αλλιώτικη από τις άλλες, με πολλά ιστορικά υπονοούμενα και μελλοντολογίες.