ΑΠΟΨΕΙΣ

Ο σοσιαλισμός των συντεχνιών

Κάθε φορά που είναι να απελευθερωθεί μια αγορά «μύρια κακά πρόκειται να συμβούν». Ετσι, τουλάχιστον, λένε όσοι σιτίζονται από τις κλειστές αγορές και οι πάτρωνές τους. Οι παλιότεροι θα θυμούνται ότι η απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών «θα δημιουργούσε κινδύνους εθνικής ασφάλειας», επειδή «οι Τούρκοι θα άκουγαν από τις ιδιωτικές εταιρείες όσα δεν μπορούσαν να ακούσουν από το κρατικό μονοπώλιο». Τελικώς και οι τηλεπικοινωνίες απελευθερώθηκαν προς όφελος των καταναλωτών, κι εκεί που περίμενε κάποιος 5-10 χρόνια για να βάλει τηλέφωνο, τώρα οι εταιρείες παρακαλούν να τον συνδέσουν και σε πολύ χαμηλότερες τιμές.

Και η απελευθέρωση των αερομεταφορών θα είχε ως αποτέλεσμα την εξολόθρευση των επιβατών. Ο κ. Ν. Βούτσης (υπουργός τώρα) ανακοίνωνε ότι «ο ανηλεής ανταγωνισμός τιμών και υπηρεσιών έχει οδηγήσει σε γενικότερη πίεση για υποβάθμιση των στάνταρντ ασφαλείας όλων των εταιρειών». (Γρ. Τύπου Συνασπισμού 17.8.2005), ενώ την επόμενη μέρα η «Αυγή» παρουσίαζε τα πειστήρια του εγκλήματος, έναν ολόκληρο κατάλογο αεροπορικών δυστυχημάτων του 2004 με αναρίθμητους νεκρούς. «Πέρυσι», έγραφε, «από τα 147 αεροπορικά ατυχήματα και δυστυχήματα, τα 76 φορούν μικρές “φθηνές” ιδιωτικές εταιρείες» («Αυγή» 18.8.2005). Στον κατάλογο με τις «μικρές “φθηνές” ιδιωτικές εταιρείες» περιλαμβάνονταν και η USAF (η πολεμική αεροπορία των ΗΠΑ) και το Σώμα Αμερικανών Πεζοναυτών (USMC) που είχαν χάσει κάποια αεροπλάνα κι ελικόπτερα στο Ιράκ!

Το ίδιο ζήσαμε και με το βρεφικό γάλα που –για ένα φεγγάρι μόνο– πήγε και στα ράφια του σούπερ μάρκετ. Ο πρόεδρος του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου κ. Θ. Αμπατζόγλου υποστήριζε ότι το σπάσιμο του ολιγοπωλίου ήταν μια χυδαία, «της αγοράς» άποψη, η οποία αποδεικνύεται εξαιρετικά επικίνδυνη για όλα τα προϊόντα υγείας που διακινούνται στην Ελλάδα (29.10.2012), ενώ ο αντιπρόεδρος του ΠΦΣ, κ. Κυρ. Θεοδοσιάδης, επεσήμαινε ότι «το πρώτης βρεφικής ηλικίας γάλα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλά ως τροφή, γιατί υποσκάπτει τον μητρικό θηλασμό. Μόλις πέρυσι, στις ΗΠΑ, ο μη θηλασμός κόστισε τη ζωή σε 900 βρέφη». Αλλα λόγια να αγαπιόμαστε, δηλαδή: επειδή η απουσία θηλασμού δημιουργεί παρενέργειες στα νεογνά, το βιομηχανικό βρεφικό γάλα πρέπει να πωλείται μόνο στα φαρμακεία. Τελικώς, με δικαστική απόφαση το βρεφικό γάλα ξαναγύρισε στα φαρμακεία και οι καταναλωτές υποχρεώθηκαν να πληρώνουν 20% επιπλέον.

Αποδείχθηκε ιστορικά (και παγκοσμίως) ότι ο ανταγωνισμός στην αγορά φέρνει καλύτερες τιμές και καλύτερες υπηρεσίες στους καταναλωτές. Μόνο στην Ελλάδα μπορεί να ισχυριστεί κάποιος (χωρίς να τον κράξουν) ότι η αύξηση των σημείων πώλησης των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων (δηλαδή ο ανταγωνισμός) θα αυξήσει τις τιμές.

Προ ημερών, ο βουλευτής της Ν.Δ. κ. Κ. Χατζηδάκης παρουσίασε τα πειστήρια για το όφελος των καταναλωτών από την (μερική) κατάργηση της ενιαίας τιμής βιβλίου: «Σε όλες τις κατηγορίες που έχει καταργηθεί η ενιαία τιμή, η μέση έκπτωση που καταγράφεται στους νέους τίτλους βιβλίων και στα ευπώλητα είναι 25%, έναντι του υποχρεωτικού 10% της ενιαίας τιμής. Ειδικά στην κατηγορία δοκίμια-ιστορικά-βιογραφίες, ο μέσος όρος της έκπτωσης για νέους τίτλους και ευπώλητα είναι 30%. Σημαντικοί τίτλοι που κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά το 2010-2012 προσφέρονται και με εκπτώσεις 40 έως 50%».

Τελικώς, καμιά απελευθέρωση δεν περνάει ατιμώρητη. Ο «φίλος του λαού» και υπ. Ανάπτυξης κ. Γ. Σταθάκης σκέφτεται να νομοθετήσει υπέρ των εκδοτών και κατά των εκπτώσεων, για το καλό –βεβαίως, βεβαίως!– του αναγνωστικού κοινού. Οι τελευταίοι –δηλαδή όλοι εμείς– θα πληρώσουμε λίγο παραπάνω (1.000 ευρώ ετησίως κοστίζουν σε κάθε νοικοκυριό οι κλειστές αγορές, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ), αλλά τι είναι τα λεφτά μπροστά στο χτίσιμο του κορπορατικού σοσιαλισμού;