ΑΠΟΨΕΙΣ

«Κανονικότητα» ηγετών…

Ε​​χει ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς πώς ο ανθρώπινος οργανισμός προσαρμόζεται σε όλες τις συνθήκες και τα εξωτερικά ερεθίσματα, πώς σταματούν ύστερα από λίγο να λειτουργούν τα αντανακλαστικά όταν μια κατάσταση συνηθίζεται, πώς εγκαθιδρύονται ο μιθριδατισμός και η απάθεια. Ας πάρουμε για παράδειγμα την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην αμερικανική προεδρία. Αν η νίκη του προκάλεσε σοκ τον Νοέμβριο του 2016 σε ένα μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινής γνώμης και οι πρώτες πολιτικές αποφάσεις του ηχούσαν η μία πιο εξοργιστική από την άλλη, εσχάτως όλα μοιάζουν φυσιολογικά και αναμενόμενα. Από τις αψιμαχίες του στο τουίτερ με τον Βορειοκορεάτη Κιμ Γιονγκ Ουν μέχρι την πρόθεσή του να μιλήσει με τον Little Rocket Man και από τις προτάσεις του να οπλίσει τους εκπαιδευτικούς ώς τη διάθεσή του να επιβάλει περιορισμούς στην οπλοκατοχή, για να υπαναχωρήσει εκ νέου σε συντηρητικές θέσεις υπό την πίεση της πανίσχυρης Εθνικής Ενωσης Οπλοκατοχής (NRA), οι παλινωδίες του έχουν γίνει όχι απλώς μανιέρα, αλλά καλτ. Οι αποπομπές συνεργατών του και υπουργών όχι μόνο δεν προκαλούν αγανάκτηση, αλλά γίνονται δεκτές με θυμηδία. Ουπς, το έκανε πάλι – μέσω τουίτερ αυτήν τη φορά.

Νομιμοποιείται έτσι η χυδαιότητα και φτάνει να θεωρούνται αρετές ο κυνισμός και η δυσανεξία σε οποιαδήποτε διαφωνία ή ένσταση. Ο πήχυς είναι άλλωστε χαμηλά: Ο Βλαντιμίρ Πούτιν αναμένεται να πάρει 80% στις εκλογές της Κυριακής στη Ρωσία, αφού έχει καταφέρει να απαλλαγεί από όλους τους αντιπάλους του. Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ, ο άλλοτε θεωρούμενος μεγάλος μεταρρυθμιστής, βρήκε τον τρόπο να γίνει ισόβιος. Ο Κιμ επίσης γίνεται αντικείμενο κατευνασμού και οι φρικαλεότητες του καθεστώτος ξεχνιούνται. Ο Ταγίπ Ερντογάν εξελίσσεται σε δικτατορίσκο, αλλά ευφημισμοί όπως π.χ. «σουλτάνος» επιτρέπουν στην Ε.Ε. να του παράσχει ακόμη τρία δισ. ευρώ, στο πλαίσιο της συμφωνίας για το προσφυγικό. O πρόεδρος των Φιλιππίνων Ροντρίγκο Nτουτέρτε ερευνάται για πιθανά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, όμως παραμένει κανονικά ενσωματωμένος στη διεθνή κοινότητα.

Οσο η νέα γενιά γαλουχείται με τέτοια παραδείγματα ηγετών, τόσο πιο απλή θα είναι η αποδοχή του αυταρχισμού ως νομοτέλεια. Ισόβιοι, καταπιεστικοί ηγεμόνες που επιδεικνύουν μούσκουλα ή «κόρες» συζύγους τους ως τρόπαια, μπερδεύουν τις κρατικές λειτουργίες με τις προσωπικές τους επιχειρήσεις, φυλακίζουν αντιπάλους και κλείνονται σε παλάτια, θα είναι σύντομα η νέα κανονικότητα.