ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Σύνοδος Κορυφής: Το διπλό σήμα Ε.Ε. σε Άγκυρα και το παρασκήνιο

Οι βελτιώσεις που απέσπασε η Αθήνα στη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε.

synodos-koryfis-to-diplo-sima-e-e-se-agkyra-kai-to-paraskinio-561410662

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Βελτιώσεις σε δύο κρίσιμα σημεία όσον αφορά τα συμπεράσματα για την Τουρκία απέσπασε η Ελλάδα στη χθεσινή, πρώτη μέρα της Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», σχετικά με την ανάγκη η Αγκυρα να επιμείνει στην πολιτική αποκλιμάκωσης που έχει ακολουθήσει τους τελευταίους μήνες στην Ανατ. Μεσόγειο, προστέθηκε η φράση ότι πρέπει να διατηρηθεί «σύμφωνα με τη δήλωση των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 25 Μαρτίου 2021». Επιπλέον, στην παράγραφο για το Κυπριακό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δηλώνει ρητώς την πλήρη δέσμευσή του υπέρ της λύσης της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, βάσει των σχετικών ψηφισμάτων του ΟΗΕ. Σημειώνει επίσης τη σημασία των Βαρωσίων και του σεβασμού του καθεστώτος τους. Τα τελικά συμπεράσματα αναμενόταν να υιοθετηθούν επισήμως στο δείπνο των ηγετών.

Υπενθυμίζεται ότι στο αρχικό προσχέδιο αναφερόταν ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο «καλωσορίζει τη συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο». Στο δεύτερο προσχέδιο είχε αφαιρεθεί η λέξη «συνεχιζόμενη» και είχε προστεθεί η αναφορά ότι η αποκλιμάκωση «πρέπει να διατηρηθεί». Σχετικά με την Τελωνειακή Σύνδεση Ε.Ε. – Τουρκίας, στο δεύτερο προσχέδιο είχε προστεθεί η φράση περί διασφάλισης της εφαρμογής της προς όλα τα κράτη-μέλη. Το προσχέδιο αυτό ήταν επίσης πιο αναλυτικό στην κριτική προς την Τουρκία για θέματα κράτους δικαίου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Κατά τα άλλα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμενόταν στα συμπεράσματα να επαναλάβει τη διάθεσή του να «εμπλακεί με την Τουρκία με έναν σταδιακό, αναλογικό και αναστρέψιμο τρόπο για την ενίσχυση της συνεργασίας σε μια σειρά από πεδία κοινού ενδιαφέροντος, υπό τις αιρεσιμότητες που διατυπώθηκαν τον Μάρτιο (στην τηλεδιάσκεψη κορυφής) και σε προηγούμενα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου».

Σχετικά με το μεταναστευτικό, τα συμπεράσματα (στο τελευταίο προσχέδιο) ανέφεραν ότι τα κράτη-μέλη καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσει «χωρίς καθυστέρηση» την επίσημη πρότασή της για τη χρηματοδότηση της Τουρκίας και γειτονικών της Συρίας χωρών που φιλοξενούν μεγάλο αριθμό Σύρων προσφύγων. Η επίσημη πρόταση της Επιτροπής αναμένεται το φθινόπωρο. Το ζήτημα της χρηματοδότησης –το ύψος των πόρων αλλά και σε ποιες δραστηριότητες θα κατευθυνθούν– θα πρέπει να έχει αποφασιστεί έως το τέλος του έτους.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διένειμε τις προηγούμενες ημέρες non-paper στους μόνιμους αντιπροσώπους των κρατών-μελών με το περίγραμμα της πρότασής της. Εισηγείται να δοθεί το ποσό των 3,5 δισ. ευρώ έως και το 2024 στην Τουρκία, με τα νέα ποσά (3 δισ.) να προέρχονται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Αλλα 2,2 δισ. ευρώ προτείνεται να δοθούν στην ίδια περίοδο στον Λίβανο, στην Ιορδανία αλλά και για δράσεις εντός της Συρίας. Για τα ποσά αυτά θα ζητηθεί η συνδρομή των κρατών-μελών, με το υπόλοιπο να καλύπτεται πιθανότατα από τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Στις δηλώσεις του ο ύπατος εκπρόσωπος της Ε.Ε. για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Ασφαλείας Ζοσέπ Μπορέλ είπε σχετικά με την Τουρκία ότι «η κατάσταση είναι πολύ καλύτερη τώρα», αλλά ότι «υπάρχει ακόμα η ανάγκη να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε».

Σήμερα το πρωί αναμένεται να συναντηθεί ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, που συμμετέχει στη σύνοδο ως προσκεκλημένος του Σαρλ Μισέλ.