ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Τελευταία ευκαιρία, αλλιώς… «διαζύγιο»

teleytaia-eykairia-allios-amp-8230-diazygio-2094049

Η γερμανική κυβέρνηση μπαίνει σε διαπραγματεύσεις για την κατάληξη των οποίων αμφιβάλλει. Αυτό έγινε σαφές στο περιθώριο των εργασιών της Μπούντενσταγκ αναφορικά με την έναρξη συζητήσεων για το ελληνικό πρόγραμμα από τις επαφές που είχε ο κ. Βόλφγκανγκ Σόιμπλε με κοινοβουλευτικά στελέχη του κόμματός του. Την Παρασκευή η καγκελάριος Μέρκελ κάλεσε τους βουλευτές του κόμματός της να συμφωνήσουν στην «τρίτη ελληνική διάσωση», με το δίλημμα: συμφωνία η χάος.

Το χρονοδιάγραμμα ωστόσο που παρουσίασε το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών στους βουλευτές μοιάζει εξαιρετικά φιλόδοξο. Στη σελίδα 8 του εγγράφου, όπου περιγράφεται η χρηματοδότηση-γέφυρα, αναφέρεται επί λέξει ότι: «Η χρηματοδότηση-γέφυρα συνδέεται με τις αλλαγές στον ΦΠΑ, τις συντάξεις, το δημοσιονομικό συμβούλιο και την ΕΛΣΤΑΤ. Η οριστική αποδοχή του τρίτου προγράμματος είναι προγραμματισμένη για τα μέσα Αυγούστου του 2015».

Τόσο η κ Μέρκελ όσο και ο κ Σόιμπλε θεωρούν τη συμμετοχή του ΔΝΤ συνθήκη χωρίς την οποία η Γερμανία δεν θα συμμετάσχει στο τρίτο πακέτο. Το υπουργείο Οικονομικών θεωρεί ότι, ακόμα και αν δεν συμμετέχει το ΔΝΤ στην πρώτη δόση μετά από μία αναδιάρθρωση του χρέους που θα συζητηθεί το φθινόπωρο, θα πάρει μέρος στη δεύτερη δόση μετά την αναδιάρθρωση.

Ομως σε όλες του τις τοποθετήσεις ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε κατέστησε σαφές ότι θεωρεί ένα «Grexit την καλύτερη λύση», παρά την κριτική που δέχθηκε. Ο Σόιμπλε χρησιμοποίησε στην ομιλία του στην Ολομέλεια της Βουλής επανειλημμένα την έκφραση «τελευταία ευκαιρία», μιλώντας για το τρίτο πακέτο διάσωσης. Σε αντίθετη περίπτωση είπε ότι θα οδηγηθούμε σε συναινετικό διαζύγιο.

Ο ίδιος δεν φαίνεται να πιστεύει ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ μπορεί να οδηγήσει τις διαπραγματεύσεις σε επιτυχή κατάληξη. Αυτό φάνηκε και από το γεγονός ότι το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών περίμενε έως τη νύχτα της Τέταρτης, μέχρις ότου η ελληνική Βουλή αποφασίσει να στείλει ένα έγγραφο 9 σελίδων και 26 συνημμένα στην Μπούντενσταγκ για την ψηφοφορία της Παρασκευής.

Αυτό έγινε αφού εξέτασε άρθρο-άρθρο και παράγραφο-παράγραφο τα όσα είχαν αποφασισθεί την προηγούμενη μέρα στην Αθήνα. Το ίδιο πρωί ο Σόιμπλε επανέφερε στη δημοσιότητα τη θέση του για το προσωρινό Grexit, την ώρα που η γερμανική «Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ» επιχειρούσε να ανακαλύψει ποια από τα μέλη του γερμανικού υπουργικού συμβουλίου είχαν διαβάσει και εγκρίνει τη «φόρμουλα» του Γερμανού υπουργού Οικονομικών.

Είναι χαρακτηριστικό ότι όλοι οι χριστιανοδημοκράτες υπουργοί που ρωτήθηκαν, απάντησαν με τη φράση «οι εργασίες του υπουργικού συμβουλίου διέπονται από εμπιστευτικότητα». Ο Σόιμπλε ανέπτυξε τη φόρμουλα αυτή κάποια στιγμή τον Απρίλιο, όταν οι διαπραγματεύσεις με τον τότε ομόλογό του Γιανη Βαρουφάκη πήγαιναν από το κακό στο χειρότερο. Σύμφωνα με πηγές της γερμανικής κυβέρνησης, υπήρχε πάνω στο τραπέζι τουλάχιστον το τελευταίο δίμηνο, και είχε γίνει γνωστή στον Ελληνα πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα από την ίδια την κ Μέρκελ κατά τη συνάντησή τους στη Ρίγα.

Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών την είχε συζητήσει και με τον αντικαγκελάριο και ηγέτη του SPD Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, ο οποίος όμως λέει ότι δεν γνώριζε το συγκεκριμένο non paper.

O κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος Τόμας Οπερμαν υποστηρίζει ότι μετά την υποβολή του ελληνικού αιτήματος για τον ESM η «φόρμουλα Σόιμπλε» δεν είχε νόημα, καθώς εικάζετο η βούληση της Αθήνας να μη βγει από το ευρώ αλλά να διεκδικήσει ένα τρίτο πακέτο. «Συνεπώς τι νόημα είχε η υποβολή της πρότασης μία μέρα μετά την παρουσίαση του ελληνικού αιτήματος;».

Ο επίσης σοσιαλδημοκράτης Ολλανδός υπουργός Οικονομικών Γερούν Ντάισελμπλουμ είπε ότι ο Σόιμπλε έκρινε πως η συγκεκριμένη φόρμουλα θα του ήταν χρήσιμη για να περάσει η έγκριση του τρίτου ελληνικού πακέτου από την κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός του. Αυτό τον ρόλο έπαιξε, καθώς ουδέποτε βγήκε από τις αγκύλες που είχε βάλει η πλειονότητα των μελών του Eurogroup.

Κυβέρνηση «συνασπισμού»

Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα Σόιμπλε, το τρίτο ελληνικό πρόγραμμα διάσωσης πρέπει να εχει συνταχθεί έως τις 10 Αυγούστου και, στη συνέχεια, να «περάσει» από τα κοινοβούλια.
Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών υπολογίζει οτι στις 15/8 μπορεί να γίνει η πρώτη εκταμίευση των 82 δισ. ευρώ, που θα περιλαμβάνει την επιστροφή στον EFSM των 7,1 δισ. ευρώ, τις δόσεις της ΕΚΤ του Αυγούστου και ό,τι αλλο συμφωνηθεί ακόμα.

Επειτα θα ακολουθήσει η πρώτη αξιολόγηση. Στο τέλος της, θα υπάρξει reprofiling του χρέους. Και τότε θα μπορέσει να εισέλθει το ΔΝΤ στο πρόγραμμα, παρότι δεν θα έχει πάρει μέρος στην πρώτη εκταμίευση.

Ιδανικά, το Βερολίνο θα ήθελε μια κυβέρνηση «μεγάλου συνασπισμού» να οδηγήσει τη χώρα επί μήνες στο τρίτο πρόγραμμα.

Ωστόσο, γνωρίζει ότι ο κ. Τσίπρας δεν αντέχει πολιτικά κάτι τέτοιο. Η εμπειρία έχει δείξει ότι τα διαδοχικά νομοσχέδια των πακέτων οδηγούν σε φθορά και τις πιο συμπαγείς κοινοβουλευτικές ομάδες, και ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα αποτελέσει εξαίρεση.

Το reprofiling του χρέους θα μπορούσε, υπό κάποιες συνθήκες, να παρουσιασθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ ως επιτυχία στην αναδιάρθρωση του χρέους –αφού είναι επιτυχία– και να αποτελέσει τον καταλύτη για κάλπες, πριν καν συμπληρωθεί χρόνος από τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015.