ΚΟΙΝΩΝΙΑ

«Θέλαμε η Novartis να αποζημιώσει το Δημόσιο»

thelame-i-novartis-na-apozimiosei-to-dimosio-2358954

Αγνωστες λεπτομέρειες σχετικά με την εισαγγελική έρευνα σε ελληνικές και ξένες τράπεζες αποκάλυψε η πρώην εισαγγελέας κατά της Διαφθοράς Ελένη Ράικου, κατά την κατάθεσή της στην προανακριτική επιτροπή της Βουλής, για την εμπλοκή του τέως αναπληρωτή υπουργού Δικαιοσύνης Δημήτρη Παπαγγελόπουλου στη δικαστική έρευνα για την υπόθεση Novartis.

Σύμφωνα με όσα κατέθεσε η κ. Ράικου, τρεις μήνες μετά την παραγγελία από τον τότε υπουργό Δικαιοσύνης Σταύρο Κοντονή τον Μάρτιο του 2017,  πληροφορήθηκε από έναν συνεργάτη της Εισαγγελίας Διαφθοράς που  εργαζόταν σε άλλη υπόθεση ότι υπήρχε ένας λογαριασμός της Novartis στην τράπεζα UBS. Στο χρονικό αυτό σημείο οι αμερικανικές αρχές είχαν αρνηθεί τη σύσταση «κοινής ομάδας» για την έρευνα της υπόθεσης (αλλά και οι ελληνικές αρχές είχαν αρνηθεί να δώσουν στοιχεία στις αμερικανικές).

Ο τρόπος που εργάστηκε η Εισαγγελία Διαφθοράς ήταν απλός. Εγραψε στην Τράπεζα της Ελλάδος και ζήτησε από όλα τα ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα τα εισερχόμενα εμβάσματα από αυτόν τον ελβετικό λογαριασμό. Για μία μόνο συστημική τράπεζα το ποσό ήταν 28 εκατομμύρια για μία τριετία. «Δεν μπορούσα να καταλάβω γιατί είχαν εισαχθεί τόσα χρήματα», είπε η κ. Ράικου καταθέτοντας στην επιτροπή της Βουλής, προσθέτοντας ωστόσο ότι τα μισά από τα χρήματα αυτά είχαν εισαχθεί εμβαζόμενα προς άλλη φαρμακευτική εταιρεία. Συνολικά στο σύνολο του τραπεζικού συστήματος είχαν εισαχθεί 118 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία κατευθύνθηκαν σε 6.000 φυσικά και νομικά πρόσωπα.

Η κ. Ράικου επικεντρώθηκε μόνο στα 28 εκατομμύρια της μιας συστημικής τράπεζας· εξάλλου σε αυτά αναφερόταν δύο μήνες αργότερα στην επιστολή παραίτησής της, που είχε δώσει στη δημοσιότητα για λόγους αυτοπροστασίας της όπως είπε. Στόχος της ήταν, συμπλήρωσε, με τους συναδέλφους της της Εισαγγελίας Διαφθοράς να δρομολογήσει διαδικασίες αποζημίωσης του ελληνικού Δημοσίου από τη Novartis με βάση όσα είχαν προηγηθεί σε αντίστοιχες περιπτώσεις στην Κορέα, στην Κίνα και στην Τουρκία. Ομως, όπως είπε η πρώην εισαγγελέας Διαφθοράς, τότε άρχισε να ασκείται πίεση πάνω της είτε απευθείας από τον κ. Παπαγγελόπουλο για να στείλει την υπόθεση «παρακάτω» είτε από δημοσιογράφο για να εντοπίσει στοιχεία για τον Ευάγγελο Βενιζέλο και τον Παναγιώτη Πικραμμένο. Ο κ. Παπαγγελόπουλος έχει αρνηθεί μιλώντας στην Ολομέλεια της Βουλής αυτές τις καταγγελίες της κ. Ράικου.

Φαίνεται ότι η προσπάθεια για ανάλυση των παραληπτών των χρημάτων της Novartis δεν προχώρησε, με εξαίρεση 1.020 ευρώ που αφορούσαν τον σύζυγο της κ. Ράικου, γιατρό στο 401 ΓΣΝ για εργασία, όπως κατέθεσε εκείνη, που είχε παραδώσει. Πάντως, όπως δείχνει και η περίπτωση του συζύγου της κ. Ράικου, για πολλές από αυτές τις πληρωμές που αφορούσαν γιατρούς, τόσο οι γιατροί όσο και η ελβετική εταιρεία θα μπορούσαν να αποδείξουν εύκολα ότι υπήρχε νόμιμος λόγος καταβολής των ποσών, καθώς σε μία τουλάχιστον περίπτωση που το

Δημόσιο προχώρησε στην απαγγελία κατηγοριών εναντίον δύο γιατρών στον νομό Σερρών το κατηγορητήριο κατέρρευσε: η Εισαγγελία δεν ήταν σε θέση να αποδείξει ότι οι γιατροί είχαν λάβει χρήματα για παράνομο σκοπό. Τα συμβόλαιά τους με την εταιρεία είχαν κατατεθεί στην εφορία και οι σχετικές εργασίες είχαν γραφεί και παραδοθεί όπως είχε συμφωνηθεί. Η ίδια η κ. Ράικου, μάλιστα, παραδέχθηκε εμμέσως ότι η Εισαγγελία Διαφθοράς δεν ήταν σε θέση χωρίς εξωτερική βοήθεια να διαπιστώσει αν οι πληρωμές που είχε εντοπίσει από τον ελβετικό λογαριασμό επηρέασαν το σύστημα τιμολόγησης και συνταγογράφησης και γι’ αυτό τον λόγο απευθύνθηκε τον δεύτερο κιόλας μήνα των ερευνών της στη Γενική Επιθεωρήτρια Δημόσιας Διοίκησης, που φαίνεται ότι ανέλαβε την τεχνική επεξεργασία των δεδομένων τα οποία είχαν κατασχεθεί είτε στα γραφεία της Novartis στη Μεταμόρφωση είτε στα ακίνητα όπου είχε επεκταθεί η έρευνα της Εισαγγελίας Διαφθοράς τον Ιανουάριο του 2017.

Το παράδειγμα της Κορέας

Χαρακτηριστικά, η Νότιος Κορέα είχε επιβάλει πρόστιμο 49 εκατομμυρίων ευρώ στην ελβετική εταιρεία το 2017, επειδή είχε εντοπίσει πληρωμές σε γιατρούς του συστήματος υγείας της χώρας, ενώ είχε επιβάλει «πάγωμα» της ασφαλιστικής κάλυψης 15 σκευασμάτων της Novartis από τους φορείς ιδιωτικής ασφάλισης. Εξι στελέχη της Novartis είχαν κατηγορηθεί για τη χρήση παράνομων πληρωμών προς τους γιατρούς. Να σημειωθεί ότι οι σχετικές ενέργειες των Αρχών της Νότιας Κορέας κορυφώθηκαν τον Φεβρουάριο του 2017, όταν η Εισαγγελία Διαφθοράς βρισκόταν στον δεύτερο μήνα των ερευνών και αφού τον Δεκέμβριο του 2016 και τον Ιανουάριο του 2017 είχε πραγματοποιήσει έρευνες τόσο στα κεντρικά γραφεία της ελληνικής θυγατρικής της όσο και σε 33 κατοικίες και γραφεία προσώπων που συνδέονταν με τη δραστηριότητα της ελληνικής εταιρείας.

Για παρόμοιες πρακτικές στην Κίνα η ελβετική εταιρεία κατέβαλε το μάλλον πενιχρό ποσό των 25 εκατομμυρίων δολαρίων στην επιτροπή εποπτείας του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης (σ.σ. το 2014 σε μια πολύ μεγαλύτερη υπόθεση η GSK είχε καταδικαστεί σε πρόστιμο 460 εκατομμυρίων δολαρίων από κινεζικό δικαστήριο).

Στην Τουρκία τα πράγματα είναι πιο πολύπλοκα, καθώς η Novartis έκανε παράλληλα έρευνα με τους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης της γειτονικής χώρας σε μια εταιρεία συμβούλων, η οποία είχε εισπράξει για λογαριασμό της ελβετικής εταιρείας 290.000 δολάρια και τα είχε χρησιμοποιήσει για πληρωμές σε γιατρούς και επισήμους για ανατιμολογήσεις, για μετονομασία και συνταγογράφηση σκευασμάτων.