ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Πυρκαγιά στη Μεταμόρφωση: Η αποθήκευση και το αδιέξοδο της ανακύκλωσης

gkat_07_1808_page_1_image_0001

Εταιρεία συλλογής και εμπορίας ανακυκλώσιμων υλικών λειτουργούσε στο «κτίριο Λεβεντάκη» που τυλίχτηκε στις φλόγες το Σάββατο, πνίγοντας την Αττική σε έναν τοξικό καπνό. Η αποθήκη είχε αδειοδοτηθεί πρόσφατα, διαδεχόμενη άλλη εταιρεία με το ίδιο αντικείμενο και ιδιοκτήτη, η οποία πτώχευσε πριν από λίγα χρόνια. Είναι η τρίτη φωτιά σε μονάδα που δραστηριοποιείται στον χώρο της ανακύκλωσης μέσα σε ένα έτος και ανεξάρτητα με τα αίτια που την προκάλεσαν (τα οποία προφανώς θα διερευνηθούν από την Πυροσβεστική), ως γεγονός υποδεικνύει το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται η ανακύκλωση και στην Ελλάδα, λόγω της μεγάλης πτώσης των τιμών των ανακυκλώσιμων.

Η αποθήκη ανήκει στην εταιρεία Global MFG, που ιδρύθηκε το 2007 και το 2015 άλλαξε μορφή (από ανώνυμη εταιρεία έγινε ιδιωτική κεφαλαιακή εταιρεία, με έναν μέτοχο). Είχε αδειοδοτηθεί από το υπουργείο Ανάπτυξης για την προσωρινή αποθήκευση μη επικίνδυνων και ανακυκλώσιμων στερεών αποβλήτων, καθώς και τη διαλογή αποβλήτων ηλεκτρικού εξοπλισμού (λάμπες). Η συγκεκριμένη χρήση επιτρέπεται στο σημείο όπου βρίσκεται το κτίριο, καθώς είναι μέσα στα όρια της παλιάς βιομηχανικής περιοχής της Μεταμόρφωσης (ΒΙΠΑ προς εξυγίανση). Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι η αδειοδοτική διαδικασία σε αυτό το είδος δραστηριότητας είναι απλά «τυπική»: ο υπεύθυνος της εκάστοτε εταιρείας υπογράφει μια υπεύθυνη δήλωση (πρότυπες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις, για την τήρηση των οποίων πιθανότατα δεν θα ελεγχθεί παρά μόνο μετά καταγγελία), η οποία με τη σειρά της ενσωματώνεται στη «γνωστοποίηση λειτουργίας» (που αντικατέστησε την άδεια λειτουργίας) και απλά κοινοποιείται στην Περιφέρεια (που παλαιότερα είχε την ευθύνη της αδειοδότησης σε αυτή την κατηγορία). Ετσι η Global MFG γνωστοποίησε στην Περιφέρεια Αττικής στις 15 Απριλίου 2020 τη λειτουργία της στον συγκεκριμένο χώρο. Ως ανώνυμη εταιρεία, είχε άδεια μεταφοράς μη επικίνδυνων από πολλές Περιφέρειες ανά την Ελλάδα.

Στο ίδιο κτίριο, με τον ίδιο ιδιοκτήτη και αντικείμενο (μεταφορά και εμπορία ανακυκλώσιμων) λειτουργούσε παλαιότερα η εταιρεία Global Supplies SA, η οποία ιδρύθηκε το 2000 και πτώχευσε το 2015 (σ.σ. όλα τα αναφερόμενα στο ρεπορτάζ στοιχεία προέρχονται από το ΓΕΜΗ και τη Διαύγεια). Η «Κ» επικοινώνησε με τον διαχειριστή των δύο εταιρειών για να υποβάλει ερωτήματα σχετικά με τη λειτουργία τους και κυρίως πόσο προσωρινή ήταν τελικά η αποθήκευση, ωστόσο αυτός αρνήθηκε να απαντήσει. Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, η εταιρεία ασχολούνταν περισσότερο με τα ανακυκλώσιμα απόβλητα της βιομηχανίας (που είναι πιο «καθαρά» ως υλικά) και λειτουργούσε ως μεσάζων, αγοράζοντας από διάφορες πηγές και μεταπωλώντας τα κυρίως στο εξωτερικό.

Οι επιθεωρητές Περιβάλλοντος, πάντως, που επισκέφθηκαν την Κυριακή τον χώρο (δεν τους επετράπη να εισέλθουν στο κτίριο, καθώς έχει καταρρεύσει τμήμα της οροφής του), διαπίστωσαν ότι υπήρχε μεγάλος όγκος δεμάτων πλαστικών, παλέτες με υλικά και σκραπ. Τα αίτια της πυρκαγιάς θα προσδιοριστούν από την Πυροσβεστική, που διενεργεί προανάκριση. Ωστόσο είναι η τρίτη πυρκαγιά σε χώρο που σχετίζεται με την ανακύκλωση σε ένα έτος, γεγονός που αποδίδεται (και) στο αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί στην ανακύκλωση: Από τη στιγμή που η Κίνα έπαψε να αγοράζει ανακυκλώσιμα, περίπου πριν από μία διετία, οι τιμές τους καταποντίστηκαν και πέρα από τις επιπτώσεις που είχε αυτό στη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων του χώρου, πάρα πολλές εταιρείες βρέθηκαν με τεράστιες ποσότητες στις εγκαταστάσεις τους τις οποίες δεν μπορούσαν να πουλήσουν. Ειδικά για τα πλαστικά, η πρόσφατη πτώση της τιμής του πετρελαίου έχει κάνει ακόμα πιο ελκυστική την «αυθεντική» πρώτη ύλη, έναντι των ανακυκλώσιμων που συχνά είναι μέτριας ή κακής ποιότητας (ιδίως όταν προέρχονται από διαλογή σύμμεικτων απορριμμάτων).

Η ρύπανση
Καθησυχαστικά ήταν χθες το υπουργείο Περιβάλλοντος και η Περιφέρεια Αττικής, σχετικά με τα επίπεδα της ρύπανσης από την πυρκαγιά στη Μεταμόρφωση. Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, στον σταθμό μέτρησης στη Λυκόβρυση παρατηρήθηκε χθες το πρωί σημαντική αύξηση στα μικροσωματίδια για δύο ώρες. «Οι μέγιστες τιμές ωστόσο που μετρήθηκαν (80 μg/m3, & 50 μg/m3 αντίστοιχα) διήρκεσαν λίγο, λόγω της διάχυσης που προκλήθηκε με την ενίσχυση των ανέμων στην περιοχή», αναφέρει. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος του Αστεροσκοπείου Αθηνών, το οποίο συνεργάζεται με την Περιφέρεια Αττικής, κατά το τελευταίο 24ωρο υπήρξε ελάττωση των σχετικά αυξημένων επιπέδων που είχαν καταγραφεί σε θέσεις του δυτικού-νοτιοδυτικού τμήματος του Λεκανοπεδίου (π.χ. Χαϊδάρι, Κερατσίνι). «Γενικότερα, οι μέσες συγκεντρώσεις κοντά στην επιφάνεια του εδάφους ευρύτερα στο Λεκανοπέδιο παραμένουν σε χαμηλά-μέσα επίπεδα», αναφέρει η Περιφέρεια. Μόλις η φωτιά κατασβεστεί εντελώς, θα κινηθεί η διαδικασία αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημιάς.