ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η Αμφίπολη από τα ευρήματα ώς την άκρατη συνωμοσιολογία

30s16xronologioamfipolh
amftera

Ούτε άγαλμα Νίκης, ούτε «ένοικος» από βασιλικό σόι που θα βόλευε κάποιους λόγω εθνικής γιορτής, βρέθηκε στην Αμφίπολη. Από την παραμονή της 28ης Οκτωβρίου (όπως άλλωστε και στην αρχή των αποκαλύψεων το περασμένο καλοκαίρι), εξυφαίνονταν σενάρια τα οποία μεταβλήθηκαν σε θεωρίες συνωμοσίας. Ειδικά μετά την προχθεσινή απογοήτευση που προκλήθηκε από την ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, τόσο τα σόσιαλ μίντια όσο και ειδησεογραφικές ιστοσελίδες πλάθουν ιστορίες για κρυμμένους νεκρούς, δαιδαλώδεις σήραγγες με κρυμμένα μυστικά και ό,τι άλλο μπορεί να φανταστεί ο ανθρώπινος νους. Την πρωτοκαθεδρία σ’ όλα αυτά βέβαια έχουν τα εθνικιστικά σάιτ.

Το 2΄.10’’ βίντεο της αποκάλυψης του ψηφιδωτού όμως, που δόθηκε στη δημοσιότητα αποζημίωσε πολλούς. Καταγράφει τον τρόπο εργασίας των αρχαιολόγων, των συντηρητών και όλης της ομάδας στον λόφο Καστά, την υπομονή τους καθώς αναζητούν ευρήματα στο χώμα αλλά και τη λεπτοδουλειά με το πινέλο σαν απομακρύνουν την άμμο από το περίφημο ψηφιδωτό που απεικονίζει την αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα. Κι όλα αυτά, περίπου 2.300 χρόνια από την εποχή που φιλοτεχνήθηκε.

Αμοντάριστο υλικό, που προκαλεί συγκίνηση για τα ευρήματα και την ανασκαφική διαδικασία, μιας επιστημονικής καθημερινότητας που αγνοεί το ευρύ κοινό. Μαζί φωτογραφίες από τα τμήματα των φτερών των Σφιγγών, τον λαιμό της δεύτερης καθώς και μια ακόμη σχεδιαστική απεικόνιση από τον αρχιτέκτονα Μιχάλη Λεφαντζή που φωτίζει τη γεωμετρία του μνημείου.

Ο χρόνος πια δείχνει να τελειώνει για τη λύση του μυστηρίου στην Αμφίπολη -εκτός απροόπτου βέβαια-, αφού και τα μηνύματα από την ανασκαφική ομάδα λένε ότι δεν θα ξεπεράσει τις 15 ημέρες.

Ποιος είναι ο «ένοικος» σ’ αυτό το μεγαλοπρεπές ακριβό μνημείο δεν απαντήθηκε, όμως οι περισσότεροι συμφωνούν ότι έγιναν απόπειρες τυμβωρυχίας και σίγουρα σύληση πάνω από μία φορά.

Χθες, άρχισαν πάλι τα σενάρια για το πώς βρέθηκαν το κεφάλι της Σφίγγας και τα φτερά στο βάθος του μνημείου κάτω από τους πωρόλιθους του δαπέδου και οι εικασίες για την εικόνα καθίζησης που παρουσιάζει.

Κι ενώ από το υπουργείο Πολιτισμού υποστηρίζουν πως δεν γνωρίζουν αν θα βρουν κι άλλα τμήματα από τις Σφίγγες πιο κάτω, ούτε είναι σίγουροι αν υπάρχει κατεβαίνοντας κι άλλος θάλαμος, κορυφαίο στέλεχος κάνει λόγο για «πιθανή κρύπτη». Ο τρίτος θάλαμος για τον οποίο χύθηκε πολύ μελάνι, είναι μάλλον ο τελευταίος, καθώς δεν υπάρχει τέταρτο θύρωμα όπως υπολόγιζε αρχικά η ομάδα. Αλλά κι αυτή δεν αποκλείει έναν υπόγειο χώρο όπως άλλωστε και η γ.γ του ΥΠΠΟΑ κ. Λίνα Μενδώνη.

Στην επιφάνεια έρχονται πάλι οι εικασίες περί Πολυάνδριου ή Ηρώου που άλλοι επιστήμονες απορρίπτουν, επειδή δεν υπάρχει κεντρικός μεγάλος χώρος. Η διαπίστωση της ομάδας πως η κατάχωση αλλά και η κατασκευή των τοίχων σφράγισης έγιναν σε υστερότερο χρόνο και ότι δεν ταυτίζονται χρονικά, απαιτεί συστηματική μελέτη. Οπως άλλωστε ολόκληρο το μνημείο για το οποίο θα χρειαστεί «να ιδρώσουν χρόνια στις βιβλιοθήκες και τα εργαστήρια» σύμφωνα με την εύστοχη δήλωση της καθηγήτριας Κλασικής Αρχαιολογίας, Γεωργίας Αλευρά στον ΣΚΑΪ.

Αναρωτιέται κανείς γιατί αυτό το δάπεδο, παρουσιάζει τέτοια ακαταστασία; Η γεωλογική τομή δείχνει ότι το βάθος του τρίτου θαλάμου είναι 7,53 μέτρα, δηλαδή βαθύτερος τουλάχιστον κατά 1,50 μ. από τους προηγούμενους μετρώντας από το ύψος της θόλου.

Αρχισαν όμως πάλι οι εικασίες για τον Λέοντα της Αμφίπολης, που κάποιοι επιστήμονες θεωρούν ότι δεν ανήκει στον συγκεκριμένο τύμβο. Αλλοι αρχαιολόγοι εστιάζουν στο κεφάλι της Σφίγγας και επιμένουν ότι δεν ανήκει στο συγκεκριμένο γλυπτό, όπως επίσης ότι είναι κατασκευασμένο από άλλο μάρμαρο.

Η γ.γ. του υπουργείου Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη στην τελευταία ενημέρωση των δημοσιογράφων δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να είναι οριζόντιος σφραγιστικός τοίχος το δάπεδο του τρίτου θαλάμου. «Αποτελεί και για μας υπόθεση εργασίας» που δεν απέκλεισε αλλά ούτε επιβεβαίωσε. Αντίθετα ήταν κατηγορηματική στην απάντηση ότι: «ο τάφος έχει δεχθεί σαφέστατα ανθρώπινη παρέμβαση, μέχρι εδώ που βρισκόμαστε».

Στην ερώτηση ποιος τελικά είναι θαμμένος εκεί, δεν έδωσε απάντηση πριν ολοκληρωθεί η ανασκαφή και η μελέτη του μνημείου η οποία μπορεί να κρατήσει κάποια χρόνια. «Είναι ένα μοναδικό εύρημα για την επιστήμη της Ιστορίας και της Αρχαιολογίας, το οποίο θα απασχολήσει, για πολλά χρόνια, τους ειδικούς επιστήμονες».

Στο μεταξύ στον λόφο Καστά συνεχίζεται η αφαίρεση του χώματος από τον τρίτο θάλαμο, ενώ υλοποιείται σχέδιο για τη σύνταξη προγράμματος και μελετών προκειμένου το ταφικό συγκρότημα να μπορεί να αντέξει ως έχει μέχρι και τρία χρόνια. Εξετάζεται παράλληλα η πιθανότητα να επιτραπεί ελεγχόμενη επισκεψιμότητα στον χώρο για ειδικές κατηγορίες επιστημόνων.

Σοβαροί επιστήμονες πάντως επισημαίνουν ότι ο τύμβος μπορεί να κρύβει κι άλλους τάφους και ότι δεν τελειώνει τόσο εύκολα η ανασκαφή ενός τέτοιου μοναδικού μνημείου τόσο γρήγορα.