ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ο «θησαυρός» του Βοτανικού Κήπου

o-thisayros-toy-votanikoy-kipoy-2107522

Αυτό που σίγουρα θα βρει στον Βοτανικό Κήπο ο επισκέπτης του, ακόμη και τις Κυριακές όταν τα πιτσιρίκια αλωνίζουν, είναι η ηρεμία. Και όχι μόνο αυτό βέβαια. Με συνολική έκταση 1.860 στρεμμάτων ο Κήπος αποτελεί πνεύμονα πρασίνου και χώρο τέρψης και ξεκούρασης για τους κατοίκους της περιοχής. Παρότι, αυτές τις ημέρες του ζεστού φθινοπώρου, ο Κήπος είναι hot spot της δυτικής Αττικής, όλο τον χρόνο τον επισκέπτονται άτομα που θέλουν να τρέξουν στα μονοπάτια του, σχολεία που κάνουν μαθήματα, οικογένειες που βολτάρουν, άλλοι που απλώς κάνουν περίπατο. Οπως εξήγησε, μιλώντας στην «Κ», ο προϊστάμενος του Βοτανικού Κήπου από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, δασολόγος Στέλιος Σούλιος, τον Κήπο επισκέπτονται περίπου 30.000 μαθητές ετησίως, ενώ πολύ περισσότεροι είναι οι απλοί πολίτες που είναι θαμώνες του τις καθημερινές και κυρίως τα Σαββατοκύριακα.

Ειδικότερα, ο πρώτος Βοτανικός Κήπος στον κόσμο ιδρύθηκε στην Αθήνα τον 4ο π.Χ. αιώνα από τον μαθητή του Αριστοτέλη Θεόφραστο, ο οποίος θεωρείται ο θεμελιωτής της Βοτανικής επιστήμης. Στην Αθήνα, και συγκεκριμένα στην περιοχή η οποία από τότε καλείται «Βοτανικός», θεμελιώθηκε γύρω στο 1840 από τον καθηγητή της Βοτανικής Fraas του Πανεπιστημίου Αθηνών ο πρώτος Βοτανικός Κήπος της σύγχρονης Ελλάδας, μικρό τμήμα του οποίου διατηρείται μέχρι σήμερα. Μερικά χιλιόμετρα δυτικότερα, στο Χαϊδάρι λειτουργεί ο μεγαλύτερος Βοτανικός Κήπος όλης της Ανατολικής Μεσογείου, ο «Βοτανικός Κήπος Ιουλίας και Αλεξάνδρου Ν. Διομήδους».

Η ιστορία ξεκινά κάπου το 1950. Ο Αλέξανδρος Διομήδης κληροδότησε μέρος της περιουσίας του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών με σκοπό τη δημιουργία Ιδρύματος, το οποίο διαχειρίζεται το ΕΚΠΑ. Το όραμα του Διομήδη άρχισε να πραγματοποιείται μετά την παραχώρηση της δασικής έκτασης, στην οποία βρίσκεται σήμερα ο Κήπος, από το υπουργείο Γεωργίας στο Ιδρυμα το 1961.

Ο Κήπος περιλαμβάνει περισσότερα από 500 είδη. Για παράδειγμα, στα όριά του συναντάμε ένα από τα αρχαιότερα δάση χαλεπίου πεύκης της Αττικής, πουρνάρια και άλλα είδη. Μεγάλο τμήμα του Κήπου καλύπτεται επίσης από δάσος χαλεπίου πεύκης «εμπλουτισμένου», μετά από αναδάσωση, με τραχεία πεύκη και κυπαρίσσια. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η χασμοφυτική χλωρίδα στους ασβεστολιθικούς βράχους των λόφων. Ο επισκέπτης εντυπωσιάζεται από τη βραχόφιλη καμπανούλα, από την ελληνική φριτιλλάρια, από τα πολλά φθινοπωρινά κυκλάμινα, από τα φθινοπωρινά και χειμωνιάτικα «κρινάκια», αλλά και από το πλήθος των Ορχεοειδών. Στη Φυτοθήκη του Κήπου διατηρούνται περίπου 19.000 αποξηραμένα δείγματα φυτών, το μεγαλύτερο τμήμα των οποίων προέρχεται από περιοχές που θεωρούνται προστατευόμενες, ενώ η Τράπεζα Γενετικού Υλικού περιλαμβάνει σπέρματα 800 περίπου ειδών.

Στον χώρο του Κήπου πραγματοποιούνται ερευνητικά προγράμματα βοτανικού και οικολογικού ενδιαφέροντος, διπλωματικές εργασίες καθώς και μεταπτυχιακές και διδακτορικές διατριβές, ενώ διεξάγονται μαθήματα του Γεωπονικού Πανεπιστημίου και του Τμήματος Βιολογίας του Παν. Αθηνών. Βέβαια, η μεγαλύτερη συμβολή του Κήπου είναι η ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου σχετικά με την προστασία της φύσης. Σε αυτό συμβάλλουν οι επισκέψεις των εκατοντάδων σχολείων από όλη την Ελλάδα, καθώς και άλλων ομάδων. Οι ξεναγήσεις γίνονται με ευθύνη του επιστημονικού προσωπικού του ΕΚΠΑ (www.diomedes-bg.uoa.gr/­start.­html).