ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Από τον «Κατάσκοπο που γύρισε από το κρύο» στον «Επίμονο κηπουρό»

apo-ton-kataskopo-poy-gyrise-apo-to-kryo-ston-epimono-kipoyro-561201169

Οι σημερινοί παραγωγοί του Χόλιγουντ θα ήθελαν να υπάρχουν εκεί έξω περισσότεροι συγγραφείς σαν τον Τζον λε Καρέ. Με την ανεπανάληπτη στα χρονικά του σινεμά ένδεια πρωτότυπων σεναρίων που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια, το βάρος πια πέφτει στις αληθινές ιστορίες αλλά και στα βιβλία που μεταφέρονται στη μεγάλη και στη μικρή οθόνη. Τα μυθιστορήματα του Λε Καρέ, βέβαια, ήταν τόσο κινηματογραφικά –όσο κι αν ο όρος είναι ελαφρώς καταχρηστικός– που οι κινηματογραφιστές και οι τηλεοπτικοί σκηνοθέτες τα αξιοποίησαν από νωρίς· από τον «Κατάσκοπο που γύρισε από το κρύο» του 1965 μέχρι την τηλεοπτική «Μικρή τυμπανίστρια» που γυρίστηκε πριν από δύο χρόνια (και) στην Αθήνα. Παρακάτω, με σειρά προτίμησης και όχι χρονολογική, είναι οι μεταφορές που εμείς ξεχωρίζουμε περισσότερο, ενώ το μόνο βέβαιο είναι πως στο μέλλον θα ακολουθήσουν και αρκετές ακόμα.

• «Tinker Tailor Soldier Spy» (2011): Από τις πιο διάσημες κατασκοπικές περιπέτειες που γέννησε η πένα του Λε Καρέ, μεταφέρθηκε όπως και αρκετές άλλες τόσο στο σινεμά όσο και στην τηλεόραση. Η δεύτερη εκδοχή μάλιστα προηγήθηκε, με τον Αλεκ Γκίνες να φοράει το κοστούμι του βετεράνου πράκτορα Τζορτζ Σμάιλι στα τέλη της δεκαετίας του 1970, σε μια σειρά επτά επεισοδίων που σήμερα θεωρείται κλασική όσον αφορά τη βρετανική παραγωγή. Οσο για την κινηματογραφική μεταφορά, αυτή ήρθε το 2011, με τον Γκάρι Ολντμαν να τα καταφέρνει πολύ καλά στον πρωταγωνιστικό ρόλο, αν και συνολικά η ταινία του Τόμας Αλφρεντσον ήταν μάλλον βαρυφορτωμένη και υπερβολικά περίπλοκη για να διατηρήσει την προσοχή του μέσου θεατή.

apo-ton-kataskopo-poy-gyrise-apo-to-kryo-ston-epimono-kipoyro0
Οι δύο διαφορετικοί κύριοι Σμάιλι: ο τηλεοπτικός Αλεκ Γκίνες (πάνω) και ο κινηματογραφικός Γκάρι Ολντμαν (κάτω). 

• «Ο ράφτης του Παναμά» (2001): Σίγουρα η πιο κωμική από τις κινηματογραφικές μεταφορές βιβλίων του Λε Καρέ, ανάλογη και του σατιρικού πνεύματος του τελευταίου. Ο Βρετανός σκηνοθέτης Τζον Μπούρμαν ενορχηστρώνει εδώ ένα αρκετά ανάλαφρο φιλμ, με τους Πιρς Μπρόσναν, Τζέφρι Ρας και Τζέιμι Λι Κέρτις να κρατούν τους βασικούς ρόλους. Αξίζει να σημειωθεί πως τη διασκευή του σεναρίου ανέλαβε ο ίδιος ο συγγραφέας μαζί με τον Αντριου Ντέιβις, διακεκριμένο σεναριογράφο, μεταξύ άλλων, των «Bridget Jones» και «House of Cards». 

apo-ton-kataskopo-poy-gyrise-apo-to-kryo-ston-epimono-kipoyro2

• «Ο κατάσκοπος που γύρισε από το κρύο» (1965): Πρόκειται, όπως είπαμε, για την πρώτη μεταφορά έργου του Τζον λε Καρέ στη μεγάλη οθόνη, μόλις δύο χρόνια μετά τη «χάρτινη» κυκλοφορία του. Εδώ πρωταγωνιστής είναι ο σπουδαίος Ρίτσαρντ Μπάρτον στον ρόλο του Αλεκ Λίμας, του πράκτορα που αναλαμβάνει μια τελευταία αποστολή κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Παρά την «αυστηρή», ασπρόμαυρη φωτογραφία της, η ταινία διατηρεί και σήμερα μια σκοτεινή γοητεία, ενώ η μετρημένη ερμηνεία του Μπάρτον είναι απλώς καθηλωτική. Πρόσφατα ανακοινώθηκε η τηλεοπτική εκδοχή και αυτού του έργου, το οποίο θα δούμε με τη μορφή μίνι σειράς.

• «Ο επίμονος κηπουρός» (2005): Η καλύτερη ίσως, με καθαρά κινηματογραφικά κριτήρια, ταινία της λίστας. Ο Βραζιλιάνος σκηνοθέτης Φερνάντο Μεϊρέλες («Η πόλη του Θεού») δημιουργεί εδώ ένα υψηλής έντασης θρίλερ, το οποίο εναλλάσσει υποδειγματικά τα γαλήνια φυσικά τοπία με τα κλειστοφοβικά εσωτερικά, κρύβοντας παράλληλα μέσα του και μια παθιασμένη ερωτική ιστορία. Η Ρέιτσελ Βάις είναι εξαιρετική και βραβευμένη με Οσκαρ, δίπλα στον κεντρικό χαρακτήρα του Ρέιφ Φάινς που τα βάζει περίπου με τους πάντες αναζητώντας εκδίκηση για την απώλεια της αγαπημένης του. Η ταινία σημείωσε επίσης αρκετά μεγάλη εισπρακτική επιτυχία, ενώ απέσπασε πλήθος υποψηφιοτήτων και βραβείων στα διάφορα φεστιβάλ ανά τον κόσμο.

• «The Night Manager» (2016): Η πιο άρτια μεταφορά βιβλίου του Λε Καρέ στην οθόνη δεν είναι πιθανότατα κινηματογραφική, αλλά τηλεοπτική. Η μίνι σειρά των έξι επεισοδίων, παραγωγής του BBC σε συνεργασία με το αμερικανικό AMC, αποτελεί ένα μικρό κομψοτέχνημα που ξεχειλίζει σασπένς αλλά και υποκριτικό ταλέντο. Ο Τομ Χίντλεστον ερμηνεύει τον νυχτερινό μάνατζερ του τίτλου, έναν άνδρα με στρατιωτική εκπαίδευση, που στρατολογείται από τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες ώστε να εισχωρήσει στον στενό κύκλο ενός διαβόητου εμπόρου όπλων. Τον τελευταίο υποδύεται με απίθανο στυλ και άνεση ο Χιου Λόρι, δημιουργώντας έναν από τους πιο σατανικά γοητευτικούς «κακούς» που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια. Στο καστ περιλαμβάνονται ακόμα η βραβευμένη με Οσκαρ Ολίβια Κόουλμαν, όπως και η εντυπωσιακή Ελίζαμπεθ Ντεμπίκι, την οποία είδαμε και στο πρόσφατο «Tenet» του Κρίστοφερ Νόλαν.