ΑΠΟΨΕΙΣ

«Ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο;»

poios-kyverna-ayton-ton-topo-561405265

Λέγεται πως αυτό αναρωτήθηκε ο τότε πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής όταν πληροφορήθηκε τη δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη στη Θεσσαλονίκη. Ηταν μια δολοφονία-τομή στην επονομαζόμενη «σύντομη δεκαετία» του ’60. Συνέβη στις 22 Μαΐου 1963 και ήταν η κορύφωση μιας πορείας που ουσιαστικά ξεκίνησε μετά τις εκλογές του 1958 οι οποίες ανέδειξαν την Αριστερά και τις συνεργαζόμενες δυνάμεις σε αξιωματική αντιπολίτευση, εννιά μόλις χρόνια μετά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου.

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε κάθε λόγο να αναρωτιέται «ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο», καθώς ήταν γνωστή και εμφανής η διαφωνία του με τα ανάκτορα τόσο για τον δικό τους ρόλο όσο και για τον ρόλο της εκτελεστικής εξουσίας. Το κλίμα ήταν φορτισμένο λόγω των εκλογών της 29ης Οκτωβρίου 1961 που αποκλήθηκαν «οι εκλογές της βίας και της νοθείας», καθώς η Ενωση Κέντρου με τον ανένδοτο αγώνα αμφισβητούσε στην ουσία τη θεσμική δυνατότητα στην κυβέρνηση της ΕΡΕ να κυβερνήσει.

Το ήδη τεταμένο κλίμα οξύνθηκε κι άλλο λόγω της ύπαρξης στις ελληνικές φυλακές 1.031 αριστερών που είχαν καταδικαστεί για τη δράση τους κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Ενας από αυτούς ήταν ο Αντώνης Αμπατιέλος, φυλακισμένος από το 1948, του οποίου η σύζυγος, Βρετανίδα δημοσιογράφος, έκανε αγώνα για την αποφυλάκισή του. Οταν η βασίλισσα Φρειδερίκη και η πριγκίπισσα Ειρήνη επισκέφθηκαν ιδιωτικά το Λονδίνο, η Μπέττυ Αμπατιέλου πρωτοστάτησε, μαζί με τον προσφάτως αποφυλακισθέντα Μ. Γλέζο και τον Γρηγόρη Λαμπράκη, σε επεισόδια εις βάρος των δύο γυναικών.

Αυτό το γεγονός εξήψε και άλλο τα πάθη στην Ελλάδα, δίνοντας αφορμή σε δυνάμεις που απεργάζονταν την εκτροπή να δραστηριοποιηθούν. Ο Γρηγόρης Λαμπράκης ήταν ένας εύκολος στόχος. Τα γεγονότα είναι γνωστά, λιγότερο γνωστές είναι οι συνέπειές τους. Ο Κ. Καραμανλής εναντιώθηκε στην προγραμματισμένη επίσημη επίσκεψη του βασιλικού ζεύγους στη Μ. Βρετανία, κάτι που αποτέλεσε την αφορμή για την παραίτησή του από την πρωθυπουργία, στις 11 Ιουνίου 1963. Η βασική αιτία ήταν η διαφωνία του με τα ανάκτορα στο μοντέλο διακυβέρνησης της χώρας. Ετσι, πολύ γρήγορα αντιλήφθηκε «ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο».