ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το μεγάλο λιμάνι δίνει οικολογικές εξετάσεις

wlole-port

Το λιμάνι του Πειραιά είναι μία από τις μεγαλύτερες θαλάσσιες πύλες εμπορευμάτων στην Ευρώπη, το τέταρτο σε εμπορευματική κίνηση και το μεγαλύτερο λιμάνι της Γηραιάς Ηπείρου σε αριθμό αφίξεων και αναχωρήσεων πλοίων. Από αυτό διακινούνται κάθε χρόνο περισσότερα από πέντε εκατομμύρια εμπορευματοκιβώτια και 20 εκατομμύρια επιβάτες. Ενα εμβληματικό λιμάνι εγκατεστημένο μέσα σε πυκνό αστικό ιστό, στο οποίο κατευθύνονται και αποχωρούν καθημερινά δεκάδες πλοία και χιλιάδες φορτηγά, λεωφορεία και αυτοκίνητα. Στοιχεία που μεταφράζονται σε πολύπλευρη οικονομική ανάπτυξη αλλά και περιβαλλοντική επιβάρυνση της παράκτιας ζώνης και της πόλης του Πειραιά.

Ομως, πόσο σοβαρή και εκτεταμένη είναι αυτή η επιβάρυνση; Πόσο μεγάλη είναι η όχληση από τους θορύβους και η ατμοσφαιρική ρύπανση και σε ποιες περιοχές του Πειραιά; Μπορεί αυτή να καταγραφεί σε πραγματικό χρόνο, αλλά και να προβλεφθεί, ώστε να ληφθούν από τις Αρχές τα απαραίτητα μέτρα; Την απάντηση στα ερωτήματα αυτά θα δώσει πλατφόρμα μέτρησης της περιβαλλοντικής απόδοσης του λιμένα, η οποία θα επεξεργάζεται με τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης τον τεράστιο όγκο δεδομένων που θα συλλέγεται από δέσμες αισθητήρων εγκατεστημένων στο λιμάνι, σε οχήματα, αλλά και στον περιβάλλοντα αστικό χώρο.

Η πλατφόρμα αυτή αναπτύσσεται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου Green C Ports, το οποίο έλαβε πρόσφατα το διεθνούς κύρους βραβείο «Αειφορίας Λιμένων του Κόσμου 2020» της Διεθνούς Ενωσης Λιμένων (IAPH). Το Green C Ports αναπτύσσεται σε πέντε ευρωπαϊκά λιμάνια: του Πειραιά, της Βαλένθια, της Βρέμης, της Βενετίας και του Βίλχελμσχαφεν. Μάλιστα οι εταίροι του έργου, όχι μόνο θα καταγράφουν και θα προβλέπουν την ατμοσφαιρική ρύπανση και την ηχορρύπανση στα λιμάνια και πέριξ αυτών, αλλά και θα δοκιμάζουν σειρά καινοτόμων λύσεων για τη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης, τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, τη μείωση των επιπέδων θορύβου. Οι περισσότεροι αναλογικά εταίροι είναι από την Ελλάδα: Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών (ΕΠΙΣΕΥ) του ΕΜΠ, ΟΛΠ, Δήμος Πειραιά, εταιρείες ΖΕΝ TRAVEL Ltd και Global Maritime.

«Ο ΟΛΠ θα εγκαταστήσει σε στρατηγικά σημεία εντός του λιμανιού, ένα δίκτυο περιβαλλοντικών και μετεωρολογικών αισθητήρων, όπως και αισθητήρων μέτρησης επιπέδων θορύβου. Παρόμοιοι αισθητήρες θα εγκατασταθούν στον αστικό ιστό κοντά στα όρια του λιμανιού από τον Δήμο Πειραιά, ενώ από τις εταιρείες ΖΕΝ TRAVEL Ltd και Global Maritime Enterprises LTD θα τοποθετηθούν αισθητήρες σε φορτηγά και τουριστικά λεωφορεία, τα οποία κινούνται εντός και περιφερειακά του λιμανιού. Αυτή τη στιγμή είμαστε στη φάση της προμήθειας του εξοπλισμού» σημειώνει στην «Κ» ο κ. Δημήτρης Σπύρου, διαχειριστής του έργου από πλευράς ΟΛΠ. «Κατόπιν θα ξεκινήσουμε πιλοτικά τις μετρήσεις, την επεξεργασία των δεδομένων, τη δημιουργία μοντέλων για πιο αναλυτική αποτύπωση και αποτίμηση της κατάστασης, προσομοιώσεις και προβλέψεις ώστε οι αρμόδιες αρχές να προλαμβάνουν σοβαρά συμβάντα ρύπανσης» συμπληρώνει ο κ. Σπύρου για την πορεία υλοποίησης των πιλοτικών εφαρμογών στον Πειραιά.

Ολο το έργο έχει σχεδιαστεί με βάση τη μελέτη των πραγματικών συνθηκών. «Πρόκειται για διαδικασίες και λύσεις άμεσα εφαρμόσιμες. Η Ε.Ε. χρηματοδοτεί μέσω του προγράμματος Connecting Europe Facility έργα άμεσης εφαρμογής ερευνητικών αποτελεσμάτων» αναφέρει ο δρ Αγγελος Αμδίτης, υπεύθυνος πιλοτικών δοκιμών στον Λιμένα του Πειραιά και διευθυντής Ερευνας στο ΕΠΙΣΕΥ του ΕΜΠ. «Στόχος μας είναι να συνεχιστεί η ανάπτυξη του λιμανιού με τους σημερινούς ρυθμούς ή και ακόμη μεγαλύτερους, αλλά με το μικρότερο δυνατό περιβαλλοντικό αποτύπωμα για τον Πειραιά και τους όμορους δήμους. Μέσα από τη χρήση προηγμένων τεχνολογιών και ψηφιακών εργαλείων προετοιμάζουμε τη μετάβαση σε μια εποχή κατά την οποία οι περιβαλλοντικοί στόχοι και η ανάπτυξη του λιμανιού θα συμβαδίσουν αρμονικά».

Το ΕΠΙΣΕΥ δημιουργεί την πλατφόρμα όπου θα γίνεται η συλλογή δεδομένων, η επεξεργασία τους και η εξαγωγή συμπερασμάτων και αναπτύσσει όλα τα απαραίτητα εργαλεία για την εγκατάσταση των ικριωμάτων που θα περιέχουν τα σετ των αισθητήρων. «Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό πρόγραμμα για το περιβάλλον και ένα ωραίο παράδειγμα συνεργασίας δήμου (στην Ελλάδα, του Πειραιά), λιμενικών αρχών (ΟΛΠ), μεγάλων ερευνητικών κέντρων (ΕΠΙΣΕΥ) και μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ελληνικών και ξένων, προκειμένου να διανεμηθούν τα αποτελέσματα και τα οφέλη του έργου σε όλους τους φορείς, τους χρήστες και την κοινωνία» εξηγεί ο κ. Αμδίτης.

Ο στόχος για κλιματικά ουδέτερη ήπειρο

«Η πανδημία του κορωνοϊού άλλαξε πολλά, όμως, ευτυχώς, στο επίκεντρο παρέμεινε ο βασικός στόχος της Ε.Ε., η εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας προς μια κλιματικά ουδέτερη ήπειρο. Και στη χώρα μας έχουν ληφθεί, ήδη, σημαντικές πρωτοβουλίες από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την υλοποίηση των φιλόδοξων περιβαλλοντικών στόχων που αυτή θέτει. Οι νέες ρυθμίσεις για την ηλεκτροκίνηση και άλλα περιβαλλοντικά θέματα κινούνται σήμερα προς τη σωστή κατεύθυνση. Σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο έργο, το Green C Ports, εντάσσεται και αυτό στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας για καθαρότερες μεταφορές. Η διεθνής του αναγνώριση, μάλιστα, έδειξε ότι η ελαχιστοποίηση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης που προκαλούν τα λιμάνια αποτελεί, όχι μόνο βασικό ζητούμενο στη νέα “πράσινη” ευρωπαϊκή ατζέντα, αλλά και παγκόσμια προτεραιότητα. Η κεντρική ιδέα είναι πώς θα καταφέρουμε χωρίς να χάσουμε θέσεις εργασίας, χωρίς να μειώσουμε την ανταγωνιστικότητα της Ε.Ε., να οδηγηθούμε σε μια κλιματικά ουδέτερη και παράλληλα ανταγωνιστική και βιώσιμη ευρωπαϊκή οικονομία, σημαντικός πυλώνας της οποίας είναι οι μεταφορές και η εφοδια-στική αλυσίδα, που εκτιμάται ότι ευθύνονται σήμερα για το 25% της συνολικής ρύπανσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο», σημειώνει ο δρ Αμδίτης.

Για τον διακεκριμένο ειδικό στη χρήση νέων τεχνολογιών στις μεταφορές, η τρέχουσα υγειονομική κρίση σχετίζεται «ώς ένα βαθμό με το αποτύπωμά μας στη φύση και μπορεί να θεωρηθεί και αποτέλεσμα της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης. Πιστεύω ότι η τρέχουσα κρίση αποτελεί μια πολύ σοβαρή προειδοποίηση ότι πρέπει να κάνουμε κάτι πολύ σύντομα».