ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οι ιεράρχες μετρούν τις δυνάμεις τους

Αναδιάταξη του ενδοεκκλησιαστικού χάρτη μετά τη διαμάχη με την κυβέρνηση για τον εορτασμό των Θεοφανίων

Οι ιεράρχες μετρούν τις δυνάμεις τους

Αναδιάταξη ισορροπιών εντός της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, αλλά και στο αρχιεπισκοπικό περιβάλλον, έφερε η κρίση των Θεοφανίων με την κόντρα Εκκλησίας – Κυβέρνησης. Οι «μετοχές» κάποιων μητροπολιτών –μερικοί εκ των οποίων έχουν σε βάθος χρόνου φιλοδοξίες για τον αρχιεπισκοπικό θρόνο– ανέβηκαν, ενώ ορισμένων άλλων έχασαν τη δυναμική τους.

Ειδικότερα, οι χειρισμοί που έγιναν κατά τη μίνι κρίση των σχέσεων Εκκλησίας – Κυβέρνησης άφησαν το αποτύπωμά τους στον ενδοεκκλησιαστικό χάρτη. Ενδεικτικά, ο μητροπολίτης Ιλίου Αθηναγόρας και ο μητροπολίτης Νέας Ιωνίας Γαβριήλ εξασφάλισαν στην έκτακτη συνεδρίαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, που αποφάσισε άνοιγμα των ναών τα Θεοφάνια παρά την κυβερνητική απόφαση, να μην υπάρξει καμία διαφοροποίηση από την πρόταση του Αρχιεπισκόπου, είτε προς μια ευνοϊκότερη είτε προς μια σκληρότερη εκδοχή. Οι λεπτές ισορροπίες έπρεπε να τηρηθούν σε μια συγκυρία που ο εκκλησιαστικός λαϊκισμός και η πλειοδοσία των γνωστών ακραίων κύκλων βρήκαν ακριβώς το πρόσφορο έδαφος για να αναπτυχθούν, το οποίο δεν είχαν βρει ποτέ ξανά από την αρχή της πανδημίας. Η αποστολή τους ήταν δύσκολη αλλά πέτυχαν απολύτως.

Ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος τηλεφώνησε σε πλήθος ιεραρχών για να έχει τη σύμφωνη γνώμη τους στην πρότασή του και να μην υπάρξουν παρατράγουδα. Ταυτόχρονα το «βαρύ πυροβολικό» της Ιεραρχίας άρχισε τη δράση του. Ο μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος ανήρτησε βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με το οποίο όχι απλώς στήριζε τον Αρχιεπίσκοπο αλλά έδινε τη μάχη υποστήριξης της πρότασης του Ιερωνύμου σαν να ήταν δική του. 

Ο Μεσσηνίας Χρυσόστομος

Ο μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος, ο πρώτος ιεράρχης που δήλωσε ότι θα κάνει το εμβόλιο, ανέλαβε να υψώσει τείχος απέναντι στις ακραίες φωνές που επιθυμούσαν όχι απλώς να ανοίξουν οι ναοί, αλλά και χωρίς την τήρηση κάποιου μέτρου. Ο μητροπολίτης Πατρών Χρυσόστομος, που έπαιξε καταλυτικό ρόλο ώστε η εορτή του Αγίου Ανδρέα να μη μετατραπεί σε αιτία αύξησης των κρουσμάτων στην Πάτρα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην τήρηση των μέτρων σε συνεργασία με την αστυνομία.

Ολοι τους, μεταξύ εκείνων που θεωρούνται δελφίνοι του αρχιεπισκοπικού θρόνου. Ταυτόχρονα, ο Αρχιεπίσκοπος φρόντισε να επικοινωνήσει και με τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη αλλά και με τον υφυπουργό Λευτέρη Οικονόμου, ώστε να υπάρξει συνεργασία με την αστυνομία για την τήρηση των μέτρων προστασίας κατά του κορωνοϊού. 

Αλλωστε και οι δύο πλευρές ήξεραν ότι ακραία στοιχεία σκόπευαν να επιχειρήσουν την εκμετάλλευση του θρησκευτικού αισθήματος του λαού, ώστε να υπάρξουν «αυθόρμητα» επεισόδια τύπου Θεσσαλονίκης, που στρέφονται τόσο εναντίον της πολιτείας όσο και της Εκκλησίας.

Ακόμη ένας ιεράρχης, που φροντίζει με συνέπεια να μένει εκτός δημοσιότητας, στήριξε την επιλογή του Αρχιεπισκόπου, παρά το ότι είναι σταθερά απέναντί του. Πρόκειται για τον μητροπολίτη Καισαριανής Δανιήλ, που είναι ο φυσικός ηγέτης της αυθεντικής «χριστοδουλικής» πτέρυγας, ο οποίος παραμέρισε τις έντονες διαφωνίες με τον Αρχιεπίσκοπο και στάθηκε δίπλα του. Η στάση του ήταν μια έκπληξη για όσους γνωρίζουν τα ενδοεκκλησιαστικά «στρατόπεδα».

Ο εμβολιασμός

Επίσης, δεν πέρασε απαρατήρητο από την Ιεραρχία ότι ο Αρχιεπίσκοπος επέλεξε τον μητροπολίτη Ναυπάκτου Ιερόθεο ως εκείνον που θα τον αντικαθιστούσε στον εμβολιασμό, ώστε να δοθεί το συμβολικό μήνυμα ότι η Εκκλησία εγκρίνει και στηρίζει τον εμβολιασμό. Ο μητροπολίτης Ναυπάκτου, ένας πολυγραφότατος θεολόγος, έχει αναχθεί σε ειδήμονα των πιο δύσκολων (μερικοί τις αποκαλούν «αυτοκτονικές») αποστολών. Εχει ανταποκριθεί με τέτοια επιτυχία, ώστε η επιρροή του έχει αυξηθεί κατακόρυφα.

«Εκτός γραμμής» της Ιεραρχίας θεωρείται ο μητροπολίτης Σύρου Δωρόθεος, που φάνηκε να στηρίζει την επιλογή της κυβέρνησης για κλειστές εκκλησίες στα Θεοφάνια. Επίσης, ο μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως Ανθιμος δήλωσε δημόσια ότι η κυβέρνηση αναγκάζεται να πάρει άδικα αλλά απαραίτητα μέτρα, αφού οι ίδιοι οι πολίτες δεν τηρούν όπως πρέπει όσα λένε οι γιατροί. Παρά τις επιθέσεις που δέχθηκε, δεν ανακάλεσε όσα είπε. Βέβαια, εφάρμοσε την απόφαση της συνόδου και άνοιξε τις εκκλησίες. 
«Πρότυπο» ιεράρχη για την κυβέρνηση ήταν ο μητροπολίτης Δράμας Παύλος, ο οποίος με δική του απόφαση κράτησε κλειστές τις εκκλησίες όλη την περίοδο των Χριστουγέννων. Καταγράφηκε η απουσία του μητροπολίτη Μεσογαίας Νικολάου, ο οποίος στο παρελθόν είχε πρωταγωνιστήσει στις επιθέσεις εναντίον της κυβέρνησης. 

Οπως ανέφερε στην «Κ» κυβερνητικό στέλεχος, «η Ιεραρχία “κέρδισε” τα Θεοφάνια, αλλά η νίκη της ήταν πύρρειος. Τώρα έχει ήδη το πρόβλημα πώς να χειριστεί από εδώ και πέρα τα πράγματα, διότι πέρασε τον Ρουβίκωνα κάνοντας “ανυπακοή”, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπός της δημόσια».