ΣΤΑΥΡΟΣ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ

eximeromenos-ponos0
ΠΡΟΣΦΑΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η έκδοση των «Αθηναϊκών» του Παπαδιαμάντη (ΜΙΕΤ, 2020) στάθηκε η αφορμή για μια συνέντευξη στον Γιώργο Φλωράκη (Athens Voice, 30.9.2020). Μία από τις ερωτήσεις ήταν ποια είναι τα αγαπημένα μου διηγήματά του. Απάντησα ότι αυτά θα ξεπερνούσαν τα πενήντα και για να μην αποφύγω ολότελα το ερώτημα, ανέφερα δύο μόνο, που είναι από τα λιγότερο […]


ΑΡΧΕΙΟ
05.10.2020 / 23:40

Ο Χάουαρντ Φαστ (Howard Fast, 1914-2003) είναι ένας από τους πιο διάσημους μπεστσελερίστες Αμερικανούς συγγραφείς, με δεκάδες βιβλία, επωνύμως ή ψευδωνύμως, και πολλά εκατομμύρια συνολικά πωληθέντα αντίτυπα.


04.08.2020 / 12:56

Το λεξικογραφικό έργο της νεοελληνικής λογιοσύνης είναι σημαντικό. Οι περισσότεροι αρκούνται σήμερα –και καλά κάνουν– στα τρία γνωστά χρηστικά λεξικά (Μπαμπινιώτη, Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη, Ακαδημίας Αθηνών/Χαραλαμπάκη), όποιος όμως θέλει να λύσει απορίες που του γεννιούνται από τη μελέτη παλαιότερων –δεν λέω αρχαίων– κειμένων της γλώσσας μας δεν θα βρει καμία βοήθεια σε αυτά.


07.07.2020 / 07:02

Η μεταθανάτια συγκέντρωση σε βιβλίο των πολυάριθμων κειμένων του Κωστή Παπαγιώργη, που ξεκίνησε την ίδια τη χρονιά του θανάτου του με τα «Υπεραστικά» (Καστανιώτης, 2014), προχωράει καλά. Μετά τα ανέκδοτα και ανολοκλήρωτα κείμενα του «Εαυτού» (Καστανιώτης, 2016), άρχισε η έκδοση των κριτικών του, υπό τον γενικό τίτλο «Τα βιβλία των άλλων».


09.06.2020 / 15:32

Σύμφωνα με τη γνωστή βιβλική ιστορία του Πύργου της Βαβέλ (Γεν. 11:1-9), όταν οι άνθρωποι μιλούσαν όλοι μία μόνο γλώσσα, τους ήρθε η ιδέα να φτιάξουν μια πόλη και έναν πύργο: «Δεύτε οικοδομήσωμεν εαυτοίς πόλιν και πύργον, ου η κεφαλή έσται έως του ουρανού, και ποιήσωμεν εαυτοίς όνομα προ του διασπαρήναι επί προσώπου πάσης της γης [και να αποκτήσουμε όνομα, μήπως και διασκορπιστούμε σε όλη τη γη]». 


04.05.2020 / 10:28

Τέλη Μαρτίου 1942, η Σιμόν Βέιλ θα επισκεφθεί δύο διαδοχικές μέρες (ή μάλλον νύχτες) τον συγγραφέα Ζοέ Μπουσκέ (Joë Bousquet, 1897-1950), στο σπίτι του στην Καρκασόν, όπου ζούσε κατάκοιτος πάνω στο κρεβάτι, σε ένα δωμάτιο με κλειστά παντζούρια, στο οποίο δεν έμπαινε ποτέ το φως του ήλιου.


06.04.2020 / 15:56

Η «Πανούκλα» (1947) του Καμύ είναι αριστούργημα. Το μυθιστόρημα είναι το χρονικό, όπως το αποκαλεί από την πρώτη κιόλας αράδα ο αφηγητής του, της πανούκλας που χτύπησε το Οράν, μια πόλη 200.000 κατοίκων, της Αλγερίας. Το πρωτοδιάβασα στα εφηβικά μου χρόνια στην πολύ καλή –και πρώτη, νομίζω, στα ελληνικά– μετάφραση του Ηλία Θεοφιλάκη, με πρόλογο του Ροζέ Μιλλιέξ (εκδόσεις Aujourd’hui, 1955), την οποία έχω ακόμη στη βιβλιοθήκη μου.


03.03.2020 / 10:25

Πριν από κάμποσους μήνες, τον Σεπτέμβριο 2018, έγραφα σε αυτήν εδώ τη στήλη για τον άγιο (beatus, για την ακρίβεια, από το 2007) της Καθολικής Εκκλησίας Φραντς Γαιγκερσταίτερ. Η μνήμη του τιμάται στις 9 Αυγούστου, ημέρα του αποκεφαλισμού του στην γκιλοτίνα από τους ναζί, το 1943, στη φυλακή του Μπράντενμπουργκ, στο Βερολίνο.


02.02.2020 / 23:14

Στις 13 Ιανουαρίου της καινούργιας χρονιάς πέθανε σε βαθιά γεράματα (1923-2020) ο μεγάλος Γάλλος ιστορικός Ζαν Ντελιμό (Jean Delumeau), συγγραφέας δεκάδων βιβλίων, ορισμένα από τα οποία έχουν σημαδέψει τις ιστορικές σπουδές. Κανένα ωστόσο βιβλίο του δεν έχει εκδοθεί στα ελληνικά, όπου εντούτοις κυκλοφορούν μεταφρασμένοι κάμποσοι σύγχρονοι ιστοριογραφίσκοι.


06.01.2020 / 09:37

Αν η πτώση του Τείχους του Βερολίνου στις 9 Νοεμβρίου 1989 ορίζει συμβολικά και πραγματικά το τέλος του ευρωπαϊκού κομμουνισμού, η ίδια η ανέγερσή του πάντως, τον Αύγουστο του 1961, συμβόλισε ήδη την αποτυχία του: αν η Ανατολική Γερμανία ήταν ο σοσιαλιστικός παράδεισος, τότε το Τείχος θα έπρεπε να το είχε υψώσει η Δυτική Γερμανία, για να εμποδίσει τους πολίτες της να μεταναστεύουν μαζικά εκεί από την καπιταλιστική κόλαση, όπου ήταν καταδικασμένοι να ζουν.


02.12.2019 / 23:40

Κυκλοφόρησε φέτος τον Οκτώβριο (2019) –και ας γράφει 2018 στο εξώφυλλο– ένα σύνολο 15 ψηφιακών δίσκων με τίτλο «Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία. Ζωντανές ηχογραφήσεις (1956-1966)». Συνοδεύεται με πολυσέλιδο βιβλίο (425 σελ.), το οποίο περιέχει συνοπτικό ιστορικό διάγραμμα της πατριαρχικής εκκλησιαστικής μουσικής μας, από το 1453 ώς τον εικοστό αιώνα, περιγραφή και σχολιασμό των μελών των 15 cd, βιογραφικά των ψαλτών και κυρίως τα ίδια τα μουσικά κείμενα τα οποία ψάλλουν οι πατριαρχικοί ψάλτες.


04.11.2019 / 20:27

Την πολυφωνική μαρτυρία της Σβετλάνας Αλεξίεβιτς «Τσερνόμπιλ» (Πατάκης, 2015, πρώτη ελληνική έκδοση Περίπλους, 2001) τη διαβάζεις και χάνεις τη μιλιά σου. Τι να πεις! Οταν την ξαναβρείς, αντιλαμβάνεσαι ότι είναι πολλά εκείνα τα οποία σε οδηγούν να σκεφθείς και να συζητήσεις: οι εκατό φωνές του βιβλίου, η καθεμιά με τον δικό της τρόπο. Από τα πολλά διαλέγω δύο.


07.10.2019 / 14:48

Στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο της Αθήνας συνεχίζεται μέχρι το τέλος Οκτωβρίου έκθεση βυζαντινών εικόνων από τη Θεσσαλονίκη, υπό τον τίτλο «Το ημέτερον κάλλος». Η έκθεση είχε αρχικά γίνει στη Μονή Βλατάδων (Θεσσαλονίκη, 1 Οκτωβρίου 2018 – 31 Μαρτίου 2019).


02.09.2019 / 18:31

Ο αγιολογικός και εικονολογικός φάκελος του Αγίου Χριστοφόρου, σε Ανατολή και Δύση, είναι πλούσιος και παράδοξος. Πολλοί ναοί είναι αφιερωμένοι σε αυτόν σε όλη την Ευρώπη, τον ζωγράφισαν πολύ μεγάλοι ζωγράφοι, ενώ στην Ανατολή εικονίστηκε και ως Κυνοκέφαλος. Δεν φανταζόμουν πάντως ότι θα έκανε την εμφάνισή του, μέσα στο 2019, στο έργο δύο συγγραφέων, ενός νέου και ενός λιγότερου νέου: Γιάννης Παλαβός (γενν. 1980), «Το παιδί», διηγήματα (Νεφέλη), και Μιχάλης Μακρόπουλος (γενν. 1965), «Μαύρο νερό», νουβέλα (Κίχλη).


05.08.2019 / 19:29

Ο ήρωας του τελευταίου μυθιστορήματος του Ουελμπέκ, με τον σαρκαστικό τίτλο «Σεροτονίνη» (Εστία, 2019), είναι 46 χρόνων, πρόωρα ξοφλημένος σεξουαλικά και, συνεπώς, ερειπωμένος ψυχικά (ή μήπως το αντίστροφο;), χωρίς σχέδια ή πραγματικά ενδιαφέροντα, «χωρίς κατά βάθος λόγους να ζει ή λόγους να πεθάνει» (σ. 81).